ΑΥΛΗ : 2026

Σάββατο 6 Ιουνίου 2026

Μην παραμείνεις μέσα στη βάρκα...

«Ὦ τῆς καλῆς ἀπιστίας τοῦ Θωμᾶ»! - π. Τιμόθεος Παπασταύρου

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΘΩΜΑ (19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2026)

«ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ» (Ἰωάν. Κ΄ 20).

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ

Ὁ «ἄπιστος» … Θωμᾶς!

Δυστυχῶς, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί μου, ὁ μέγας Ἀπόστολος Θωμᾶς, ὅστις, σήμερον, προβάλλεται ὑπὸ τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας, ἔχει … «στιγματισθεῖ» μὲ τὸν ὡς ἄνω προσβλητικὸν χαρακτηρισμόν, ἀκόμη καὶ ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς Ὀρθοδόξους χριστιανούς! Πολλάκις θὰ ἔχωμεν ἀκούσει, νὰ χρησιμοποιῇται ὁ τοιοῦτος χαρακτηρισμός, ὅταν κάποιοι προσπαθοῦν νὰ χαρακτηρίσουν καὶ προσβάλουν, κάποιους ἄλλους οἵτινες εἶναι δύσπιστοι εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀκούουν …! Εἰς ἐκείνους οἵτινες, δέχονται ἐπιλεκτικῶς καὶ κατόπιν σκέψεως, τὰ τόσα καὶ τόσα ἅτινα διαρρέουσι καὶ κινοῦνται ὡς ἐνδιαφέρουσαι πληροφορίαι! Βεβαίως, καὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος, δὲν πρόκειται ἵνα ἀσχοληθῶμεν μὲ τὴν τοιαύτην, εὐπιστίαν ἢ δυσπιστίαν, τῶν συνανθρώπων μας!

Ἐν προκειμένῳ, τὸ θέμα ἡμῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος, εἶναι ἡ, ὄντως, ἀπιστία τοῦ Ἀποστόλου Θωμᾶ! Εἶναι, βεβαίως, γεγονός, ὅτι ὅταν ὁ Κύριος ἐπαρουσιάσθη ἐνώπιον τῶν ἕνδεκα μαθητῶν του, - παρόντος καὶ τοῦ Θωμᾶ, καὶ ἀπόντος ἀσφαλῶς τοῦ προδότου Ἰούδα, - ἡ δευτέρα αὕτη ἐμφάνισις, ἔγινε κατόπιν τῆς ἀπιστίας τοῦ Θωμᾶ, ὅστις εἰς τὴν πρώτην ἐκείνην, ἥτις συνέβη κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Ἀναστάσεως, ἀπουσίαζεν! Ὥς δὲ εἶναι γνωστόν, ὅταν συνηντήθη μὲ τοὺς λοιποὺς Ἀποστόλους καὶ ἐκεῖνοι περιχαρεῖς τὸν πληροφοροῦσαν ὅτι τοὺς ἐπεσκέφθη ὁ Διδάσκαλος, … οὗτος ἠρνεῖτο πεισμωδῶς ἵνα πεισθῇ εἰς τὰς τοιαύτας διαβεβαιώσεις, καὶ ἀντιθέτως ἐτόνιζεν ὅτι … «ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω» (Ἰωάν. Κ΄ 25)!

Πρέπει δέ, ἐν προκειμένῳ νὰ ἐπισημάνωμεν τὸ γεγονός, ὅτι ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός, εἰς τὴν δευτέραν ταύτην ἐμφάνισίν Του, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν ἀπιστήσαντα τοῦτον μαθητήν Του, τὸν ἐπέπληξε διὰ τὴν ἀπιστίαν του καὶ τοῦ συνέστησε … «φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός»!

«Ὦ τῆς καλῆς ἀπιστίας τοῦ Θωμᾶ»!

Ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία, παρ’ ὅτι συνηγορεῖ εἰς τὴν ἀναμφισβήτητον ὄντως ἀπιστίαν τοῦ ὡς ἄνω Ἀποστόλου, διὰ τῆς ὡς ἄνω φράσεως, ἥντινα ἠκούσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν σήμερον εἰς τὴν ἐωθινὴν ἀκολουθίαν τῆς ἑορτῆς, «συγχαίρει», θὰ ἐλέγωμεν τὸν ἀπιστήσαντα τοῦτον μαθητήν, καὶ ἀξιολογεῖ τὴν ἀπιστίαν του ταύτην ὡς «καλήν», διότι αὕτη ἐνισχύει τὴν πίστιν ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν, εἰς τὴν Ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου μας! Ἀς ἴδωμεν …! Ὁ «ἄπιστος» Θωμᾶς, θλίβεται καὶ πικραίνεται διότι δὲν ηὐτύχησε νὰ εἶναι καὶ οὗτος παρών, εἰς τὴν ἐμφάνισιν τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου! Ἀντιδρᾷ μὲ τὸ πεῖσμα ἑνὸς μικροῦ παιδιοῦ, καὶ «πλαγίως», ἀπαιτεῖ ἵνα ἴδῃ καὶ οὗτος τὸν ἠγαπημένον Διδάσκαλόν του! Ἡ ἀπερίγραπτος ἀγάπη τοῦ Κυρίου μας, δὲν ὑποφέρει νὰ βλέπῃ τὸν μαθητήν Του βυθισμένον εἰς τὴν θλίψιν του. Καὶ νὰ τὸν ἱκανοποιήσῃ θέλει, ἀλλὰ καὶ νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν τάξιν! Διὰ τοῦτο, ἀκριβῶς, καὶ λέγει εἰς τοῦτον … «μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός»!

Ὁ Κύριός μας ὅμως, θέλει ἀκόμη περισσότερον, νὰ μᾶς δώσῃ ἕνα ἐπὶ πλέον ἀκλόνητον στοιχεῖον, μίαν περαιτέρω ἀπόδειξιν, διὰ τὴν Ἀνάστασίν Του. Διὰ τῆς ἀπιστίας τοῦ μαθητοῦ Του, - τὴν ὁποίαν, μάλιστα, ὁ ἱερὸς ὑμνωδός, χαρακτηρίζει ὡς … «καλὴν ἀπιστίαν»! - ἀνατρέπει ὅλην ἐκείνην τὴν σκευωρίαν καὶ ἀθλιότητα καὶ συκοφαντίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπεχείρησαν οἱ Ἐβραῖοι ἵνα πλήξωσιν τὴν Ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ! Διότι, διατὶ νὰ ἀντιδράσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ Θωμᾶς, ἐὰν εἶχεν συμβεῖ τὸ θρυλούμενον ὑπὸ τῶν Φαρισαίων, ὅτι δηλαδή, τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ ἐκλάπη ὑπὸ τῶν μαθητῶν, τῶν φυλάκων ὑπνούντων; Ἐάν, ὄντως, εἶχεν συμβεῖ ἡ κλοπὴ τοῦ Ἀχράντου Σώματος, φυσικὸν δὲν θὰ ἦτο, οὔτε οἱ Μαθηταὶ νὰ ἴδουν ἀναστάντα τὸν Κύριον, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὁ Θωμᾶς νὰ «πικρανθῇ», ἀφοῦ ἐγνώριζεν ὅτι μόνον ὡς ἀστεῖον θὰ τοῦ ἔλεγον οἱ μαθηταὶ κάτι τέτοιο; Διὰ τοῦτο, ἀκριβῶς, ἐπέτρεψεν ὁ Κύριος νὰ συμβῇ ἡ τοιαύτη … ἀπιστία, διὰ νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς, ἓν ἐπὶ πλέον πειστήριον, διὰ τὸ ἀναμφισβήτητον τῆς Ἀναστάσεως!

Κακῶς μὲν ἠπίστησεν ὁ μαθητής, ἀλλὰ … καλῶς συνέβη ἡ τοιαύτη ἀπιστία, ἥτις, ἐνδεχομένως, καὶ ἐνισχύει καὶ τὴν ἰδικήν μας … ὀλιγοπιστίαν!

Ἡ ἰδική μας στᾶσις ἔναντι τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ!

Ἄπειροι, εἶναι, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, αἱ ἀποδείξεις αἵτινες μᾶς ἀποδεικνύουσι τὴν πραγματικότητα τοῦ μοναδικοῦ τούτου ὑπερμεγίστου Θαύματος τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου! Εἰς παλαιότερον ἆρθρον μας ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὡμιλήσαμεν καὶ κατεθέσαμεν ἐκτενῶς, πολλὰς ἐκ τῶν τοιούτων ἀποδείξεων! Τὸν κενὸν τάφον, τὰ ἐντάφια σπάργανα, τὰ ἐπανειλημμένας ἐμφανίσεις τοῦ Ἰησοῦ … ὅστις «παρέστησεν ἑαυτὸν ζῶντα μετὰ τὸ παθεῖν αὐτὸν ἐν πολλοῖς τεκμηρίοις, δι᾿ ἡμερῶν τεσσαράκοντα ὀπτανόμενος αὐτοῖς (τοῖς Ἀποστόλοις) καὶ λέγων τὰ περὶ τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ» (Πράξ. Α΄ 3), τὸ Πανάγιον Φῶς τὸ ὁποῖον κατ’ ἔτος ἐξέρχεται θαυμαστῶς ἐκ τοῦ Παναγίου Τάφου καὶ παρρηγορεῖ τὰ πλήθη τῶν χριστιανῶν, καὶ τόσα ἄλλα ἅτινα παρακάμπτωμεν ἐν προκειμένῳ διὰ τὸ περιορισμένον … χώρου τε καὶ χρόνου!

Καὶ διὰ τοῦ θέματος ὅπερ ἐπελέξαμεν, ὁ Κύριος δίδει τὴν πλέον χαρακτηριστικὴν ἀπόδειξιν, οὐχὶ μόνον εἰς τὸν Θωμᾶν, ἀλλὰ καὶ εἰς πάντας ὅσους δειλιῶσι καὶ ἐπιφυλάττονται (καλῇ τῇ πίστει καὶ τῇ καρδίᾳ), πρὸ τῆς Ἀναστάσεως! Ναί, ὁ Θωμᾶς ἠπίστησεν ἀλλὰ δὲν εἶναι … ἄπιστος! Ἠπίστησεν, (ἐπέτρεψεν ὁ Κύριος), ἵνα ἡμεῖς πιστεύωμεν εἰς τὴν Ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ! Ναί, εἴμεθα οἱ υἱοὶ τῆς Ἀναστάσεως˙ καὶ θάνατος δὲν ὑπάρχει˙ καὶ ὁ ἅδης συνετρίβη καὶ ὀδύρεται˙ καὶ «Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν θανάτῳ θάνατον πατήσας καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι ζωὴν χαρισάμενος»!

Ὅμως, ὅλον τοῦτο τὸ χαρμόσυνον καὶ κορυφαῖον γεγονός, παύει νὰ εἶναι κορυφαῖον καὶ χαρμόσυνον, ὅταν ὁ κάθε ἄνθρωπος, παύει νὰ ζῇ καὶ νὰ βιώνῃ τὴν Ἀνάστασιν! Τοῦτό δε, διότι ἡ Ἀνάστασις δὲν εἶναι ἓν … στατικὸν γεγονός, ὅπερ συνέβη εἴς τινα χρονικὴν περίοδον καὶ στιγμήν, … ἀλλὰ εἶναι συνεχὲς καὶ διαχρονικόν! Ὁ Κύριος Ἀνέστη καὶ ἀνίσταται πάντοτε ἕως τῆς συντελείας τῶν αἰώνων καὶ μετὰ τούτους …! Ἀνέστη καὶ ἀνίσταται ἵνα συνειδητοποιῶμεν πιστεύωμεν ὅτι εἴμεθα «υἱοὶ τῆς Ἀναστάσεως»!

ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

Αυτούς που προσπαθούμε να ρίξουμε κάτω μήπως είναι...

Κυριακή 26 Απριλίου 2026

Εβδομαδιαίο Φυλλάδιο
«Για τους Γονείς της Ενορίας»

Ιερός Ναός Γενέσιον Τιμίου Προδρόμου Παραλίας Πατρών

Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για να διαβάσετε τα κείμενα

Ποιος με ελευθερώνει;

Ο Λόγος - π. Τιμόθεος Παπασταύρου

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ (12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2026)

«Εἰς τὰ ἴδια ἦλθε, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον» (Ἰωάν. Α΄ 11).

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ

Ὁ Λόγος.

Σήμερον, ἡμέραν τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, κατὰ ταύτην τὴν … «ἑορτὴν τῶν ἑορτῶν καὶ πανήγυριν τῶν πανηγύρεων», ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἔχει ὁρίσει, ὁ λόγος τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου νὰ ἀναφέρεται εἰς τὸν Κύριόν μας Ἰησοῦν Χριστόν. Τὸν Μονογενῆ Υἱὸν καὶ Λόγον τοῦ Θεοῦ. Αὐτόν, ποὺ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Μεγάλην Ἑβδομάδα, τὸν εἴδομεν, «σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου καὶ παθόντα καὶ ταφέντα» (δ΄ ἆρθρον τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως). Μᾶς παρουσιάζει δὲ τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ, ὡς τέλειον καὶ Ἀληθινὸν Θεόν, τὸ δεύτερον πρόσωπον τῆς Παναγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ζωοποιοῦ καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος, τὸν Μονογενῆ Υἱὸν τοῦ Πατρὸς καὶ συνδημιουργὸν μετὰ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Θὰ ἐλέγομεν ἀνεπιφύλακτα, ὅτι κατὰ τὴν Κυριακὴν τοῦ Πάσχα, ἡ συγκεκριμμένη Εὐαγγελικὴ περικοπή, μᾶς προβάλλει τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, - τὸν ὁποῖον γνωρίσαμε καὶ ὡς τέλειον ἄνθρωπον - ὡς τὸν Ἀληθινὸν Θεόν, «ὁμοούσιον τῷ Πατρί, δι’ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο».

Σκοπὸς δὲ αὐτῆς τῆς ἀναφορᾶς εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, εἶναι, ἀφ’ ἑνὸς μέν, νὰ ἴδωμεν τὴν Θεανθρωπίνην ὄψιν τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, «ἧν ἰδὼν ὁ Ἅδης κάτωθεν ἐπικράνθη» (Ἀναστάσιμος κατηχητικὸς λόγος ἱεροῦ Χρυσοστόμου), ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἵνα διαφωτισθῶμεν καὶ προφυλασσώμεθα ἀπὸ τὴν πλάνην τῆς αἱρέσεως. Νὰ μὴν νομίσωμεν, δηλαδή, ὅτι ὁ Κύριος («ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου», ὅπως κατ’ ἐπανάληψιν προέβαλεν ὁ Ἴδιος τὸν ἑαυτόν Του) ἦτο ἕνας ἁπλοῦς ἄνθρωπος. Νὰ μὴν παρασυρθῶμεν ἀπὸ τὸ ἑκούσιον πάθος Του, - ὅπου τὸν ἴδομεν, ἔμφοβον πρὸ τοῦ πάθους Του, ζητοῦντα τὴν ἀνθρωπίνην συμπαράστασιν τῶν μαθητῶν Του, ὁδυνόμενον καὶ ἐξουθενημένον ἀλλὰ καὶ ἀδυνατοῦντα νὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν μετὰ τοῦ Σταυροῦ, ἀνάβασιν τοῦ Γολγοθᾶ. Νὰ μὴν ἐξαπατηθῶμεν ἀπὸ τοὺς πόνους ποὺ ὑπέφερεν, ἀπὸ τὸ φοβερώτατον μαστίγιον, τοὺς ὀδυνηροτάτους ἥλους, τὸν σκληρότατον ἀκάνθινον στέφανον. Νὰ μὴν θεωρήσωμεν καὶ φαντασθῶμεν Τοῦτον ὡς ἁπλοῦν καὶ κοινὸν θνητόν, ἐπηρεαζόμενοι ἀπὸ τὴν ἀπερίγραπτον ψυχικὴν ὀδύνην, τῶν ἀκατονομάστων ὕβρεων, τῶν χυδαιοτάτων βλασφημιῶν, τῶν ἀμετρήτων καὶ ἀδίκων κατηγοριῶν, ἀλλὰ καὶ τέλος αὐτοῦ τοῦ ἰδίου σωματικοῦ Αὐτοῦ θανάτου.

Εἶναι ὁ Μονογενὴς Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Πατρός. Εἶναι ὁ τέλειος Θεὸς ἀλλὰ καὶ τέλειος ἄνθρωπος. Εἶναι τὸ δεύτερον Πρόσωπον τῆς Παναγίας καὶ Ζωοποιοῦ καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος. Εἶναι τὸ «Φῶς ἐκ φωτός. Θεὸς ἀληθινὸς ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, γεννηθεὶς οὐ ποιηθείς, ὁμούσιος τῷ Πατρὶ δι’ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο» (β΄ ἆρθρον τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως). Εἶναι Ἐκεῖνος ποὺ ἐπιπλήττει καὶ ἐλέγχει τὸν μαθητήν του Φίλιππον ὅταν ἐκεῖνος τὸν ἐρωτᾷ: «Λέγει αὐτῷ Φίλιππος· Κύριε, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα καὶ ἀρκεῖ ἡμῖν. Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· τοσοῦτον χρόνον μεθ' ὑμῶν εἰμι, καὶ οὐκ ἔγνωκάς με, Φίλιππε; Ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν πατέρα· καὶ πῶς σὺ λέγεις, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα; Οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί ἐστι; τὰ ρήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ ὑμῖν, ἀπ' ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ· ὁ δὲ πατὴρ ὁ ἐν ἐμοὶ μένων αὐτὸς ποιεῖ τὰ ἔργα» (Ἰωάν. ΙΔ΄ 8-10). Εἶναι ὁ, κατὰ τὴν σημερινὴν ρῆσιν τοῦ Εὐαγγελιστοῦ τῆς ἀγάπης καὶ ὄντως Θεολόγου, Θεολογούμενος διὰ τῶν θεοπνεύστων λόγων, «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος. Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν (Ἰωάν. Α΄ 1-2).

«ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω»

Διὰ τούτου τοῦ λόγου, ἐκφράζεται μία δυσαρέσκεια καὶ μία πικρία ἐκ μέρους τοῦ Κυρίου. Σκοπὸς τῆς ἐλεύσεως τοῦ Κυρίου εἰς τοῦτον τὸν κόσμον, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἑκουσίου Αὐτοῦ πάθους, ἦταν, οἱ ἄνθρωποι νὰ γνωρίσουν καὶ πιστεύσουν εἰς Αὐτόν. Ἦταν, νὰ μάθῃ ὁ κόσμος τὴν Ἀλήθεια, ὅπως ὁ Ἴδιος ἐπιβεβαίωσε ἐκεῖ στὸ βῆμα τοῦ Πιλάτου, «Ἐγὼ εἰς τοῦτο γεγέννημαι καὶ εἰς τοῦτο ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον, ἵνα μαρτυρήσω τῇ ἀληθείᾳ. Πᾶς ὁ ὢν ἐκ τῆς ἀληθείας ἀκούει μου τῆς φωνῆς» (Ἰωάν. ΙΗ΄ 37). Ὅμως οἱ ἄνθρωποι ἀδιαφόρησαν! Ἔκλεισαν τὰ μάτια τους καὶ ἔκαναν πὼς δὲν τὸν εἶδαν! Ἡ ἁμαρτωλή τους κατάσταση, δημιούργησε μία παγερότητα ἀνάμεσα στὸ Θεὸ καὶ σ’ αὐτοὺς καὶ τὸν ἀντιμετώπισαν σὰν ὕποπτο καὶ ἐπικίνδυνο!

Δὲν τὸν γνώρισαν, ἀκόμη καὶ ὅταν τοὺς ἔδωσε ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα ποὺ ἤθελαν, προκειμένου νὰ τοὺς πείσῃ, ὅτι Αὐτὸς ἦταν ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας. Κατὰ τὸν Προφήτην Ἠσαΐαν, «ἔγνω βοῦς τὸν κτησάμενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· ᾿Ισραὴλ δέ με οὐκ ἔγνω καὶ ὁ λαός με οὐ συνῆκεν» (Ἠσ. Α΄ 3). Ἐκεῖ μέσα στὴ φάτνη τῶν ἀλόγων ὅπου ἐγεννήθη ὁ Κύριός μας, ἀναγνωρίστηκε ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὰ ἄλογα κτήνη, ὁ λαὸς τοῦ Ἰσραὴλ ὅμως, ὁ ὁποῖος ὤφειλε νὰ τὸν γνωρίζῃ, δυστυχῶς δὲν τὸν κατάλαβε! Τριαντατρία χρόνια διέμεινε ὁ Ἰησοῦς, ἀνάμεσα στὸ λαὸ ἐκεῖνο καὶ ... ὄχι ἀδρανὴς καὶ κρυμμένος. Τὰ θαύματά Του ἄπειρα˙ ἡ Διδασκαλία Του μοναδικὴ καὶ ἀνεπανάληπτη˙ οἱ κινήσεις Του – πάντοτε διακριτικὲς καὶ κόσμιες – πάμπολλες, ὥστε κατὰ τοὺς ἱστορικοὺς τῆς ἐποχῆς, νὰ μὴν ὑπάρχῃ ἄνθρωπος τῆς εὑρυτέρας περιοχῆς τῶν Ἱεροσολύμων, ὁ ὁποῖος νὰ μὴν τὸν εἶδε ἔστω καὶ μίαν φοράν.

Τὸν εἶδον, Τὸν ἀμφισβήτησαν, Τὸν παρεδέχθησαν, Τὸν ἠκολούθησαν, Τὸν ὕβρισαν, Τὸν συκοφάντησαν, Τὸν προπηλάκισαν, Τὸν δόξασαν, Τὸν συνέλαβον, Τὸν κακοποίησαν, Τὸν ὑπέβαλαν εἰς τὸν πλέον ἀτιμωτικὸν θάνατον, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τὸν ... γνώρισαν!!! «Εἰς τὰ ἴδια ἦλθε, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον» (Ἰωάν. Α΄ 11), θὰ μᾶς εἴπῃ ὁ Εὐαγγελιστὴς σήμερον! Δηλαδή, ἦλθε στοὺς δικούς Του ἀνθρώπους καὶ ἐκεῖνοι (ποὺ θὰ περίμενε κανεὶς νὰ τοῦ δείξουν μίαν ἔστω στοιχειώδη ἀγάπη), Τὸν ἀντιμετώπισαν μὲ ψυχρότητα καὶ ἀποστροφήν!

Τὰ τέκνα τοῦ Θεοῦ.

Ὑπῆρξαν, ὅμως καὶ ὑπάρχουν, οἱ λίγοι ἐκεῖνοι, ἢ ἀκόμη καὶ ἐλάχιστοι, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐπίστευσαν καὶ τὸν πιστεύουν. Εἶναι ἐκεῖνοι, ποὺ τὸν ἠγάπησαν καὶ τὸν ἀγαποῦν. Ἐκεῖνοι ποὺ τὸν θέλουν καὶ εἶναι γι’ αὐτοὺς ὁ ΜΟΝΟΣ, ὁ ΕΝΑΣ, ὁ ΑΛΗΘΙΝΟΣ ΘΕΟΣ! Εἶναι ἐκεῖνοι γιὰ τοὺς ὁποίους εἶπεν τὸ Εὐαγγέλιον σήμερον, «ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ» (Ἰωάν. Α΄ 12). Εἶναι ἐκεῖνοι, ποὺ δὲν ἔπαυσαν νὰ πιστεύουν μὲ ἀφοσίωσιν καὶ ἀγάπην εἰς Αὐτὸν καὶ ἀναμένουν ἐναγωνίως τὴν μετ’ Αὐτοῦ αἰωνίαν συγκατοίκησιν ἐν τῇ Οὐρανίῳ Βασιλείᾳ Αὐτοῦ. Εἴθε εἰς τὴν ἐκλεκτὴν ταύτην μερίδα νὰ ἀνήκωμεν καὶ ἡμεῖς! Ἀμήν!

ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητρόπόλεως Πατρῶν

Κυριακή 19 Απριλίου 2026

Εβδομαδιαίο Φυλλάδιο
«Για τους Γονείς της Ενορίας»

Ιερός Ναός Γενέσιον Τιμίου Προδρόμου Παραλίας Πατρών

Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για να διαβάσετε τα κείμενα

Εφημερίδα "ΔΙΨΩ" ΜΑΡΤΙΟΣ 2026

Δ Ι Ψ Ω

Από την Ελληνορθόδοξη Κοινωνία Προσώπων «ΔΙΨΩ»

Μάρτιος 2026

Διαβάστε ολόκληρη την Εφημερίδα του Μαρτίου.

Θα την βρείτε ΕΔΩ σε μορφή ψηφιακού εντύπου.

Τι είναι αδικία; Πού οδηγεί;

Κυριακή 12 Απριλίου 2026

Εβδομαδιαίο Φυλλάδιο
«Για τους Γονείς της Ενορίας»

Ιερός Ναός Γενέσιον Τιμίου Προδρόμου Παραλίας Πατρών

Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για να διαβάσετε τα κείμενα

Ὁ Ἰούδας καὶ οἱ … «’Ιοῦδες»! - π. Τιμόθεος Παπασταύρου

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ (5 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2026)

«κλέπτης ἦν» (Ἰωάν. ΙΒ΄ 6)

Ὁ Ἰούδας.

Εὑρισκόμεθα ἤδη, ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί μου, ὀλίγα «βήματα» πρὸ τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Ἑβδομάδος καὶ ὁ νοῦς καὶ ἡ καρδία ἁπάντων τῶν χριστιανῶν «τρέχει» εἰς τὰ συγκλονιστικὰ ἐκεῖνα γεγονότα τῶν Ἁγίων Παθῶν καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ! Σπεύδωσιν αἱ καρδίαι τῶν συνειδητῶν χριστιανῶν, ἵνα «κεκαθαρμέναις διανοίαις συμπορευθῶσιν Αὐτῷ καὶ συσταυρωθῶσι καὶ νεκρωθῶσι δι’ Αὐτόν, ταῖς τοῦ βίου ἡδοναῖς», κατὰ τὸν ὕμνον τῶν αἴνων τῆς Μεγ. Δευτέρας! Σπεύδωσιν, ἵνα συζήσωσι μετὰ τοῦ γλυκυτάτου Σωτῆρος Χριστοῦ, ἵνα σταθῶσι πλησίον Του καὶ ἵνα «διορθώσωσιν» - ὅσον καὶ ὅπως δύνανται, - τὰ λάθη καὶ ἐγκλήματα καὶ τὰς δειλίας τῶν μαθητῶν τοῦ Ἰησοῦ ἀφ’ ἑνός, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀχαρίστου ἐκείνου λαοῦ τῶν Ἑβραίων! Ἀνακαλοῦσιν εἰς τὰς διανοίας των, τὴν τριπλῆν ἄρνησιν τοῦ Πέτρου, τὴν ἀποχώρησιν καὶ ἄρνησιν καὶ τῶν ὑπολοίπων μαθητῶν ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ, καὶ θέλουσιν ἵνα «μείνωσι μετ’ Αὐτοῦ» τὰς δυσκόλους στιγμὰς τοῦ θανάτου Του!

Φέρωσι πρὸ τῶν ψυχικῶν ὀφθαλμῶν των τὸ ἀποκρουστικὸν καὶ ἐφιαλτικὸν πρόσωπον τοῦ προδότου Ἰούδα, καὶ ἀναλογίζονται τὸν πόνον καὶ τὴν ὀδύνην τῆς Θείας Καρδίας τοῦ Σωτῆρος! Διότι, ὄντως, οἱ μεγαλύτεροι καὶ ὀξύτεροι πόνοι οὕστινας ὑπέφερεν ὁ Κύριος κατὰ τὸ ἑκούσιον Πάθος Του, δὲν ἦσαν οἱ πόνοι ποὺ τοῦ ἐπέφερον, τὸ μαστίγιον καὶ οἱ ἧλοι καὶ ὁ ἀκάνθινος στέφανος καὶ ὁ ἐπώδυνος, ἐν γένει, Σταυρικός Του θάνατος, ἀλλὰ οὗτοι οἱ ψυχικοὶ πόνοι οὓς προανεφέραμεν, δηλαδή, ἡ ἄρνησις τοῦ Πέτρου, ἡ ἀποχώρησις καὶ ἄρνησις καὶ τῶν λοιπῶν μαθητῶν, καθὼς καὶ ἡ ἀχαρακτήριστος ἀχαριστία τοῦ σκληροτραχήλου καὶ ἀγνώμονος Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ!

Περισσότερον, ὅμως, δι’ ἡμᾶς τοὺς χριστιανούς, φοβερὰ καὶ ἀκατανόητος εἶναι ἡ συμπεριφορὰ τοῦ προδότου Ἰούδα! Οὗτος, παρ’ ὅτι εἰς οὐδὲν ἠδικήθη ἢ ἐμειώθη ὑπὸ τοῦ Διδασκάλου, ἔναντι τῶν ἄλλων μαθητῶν, - ὣς χαρακτηριστικῶς λέγει ὁ ὕμνος ἐκεῖνος τῆς Μεγ. Πεμπτης, … - «Ποῖος σε τρόπος Ἰούδα, προδότην τοῦ Σωτῆρος εἰργάσατο; Μή τοῦ χοροῦ, σε τῶν Ἀποστόλων ἐχώρισε; Μή τοῦ χαρίσματος τῶν ἰαμάτων ἐστέρησε; Μὴ συνδειπνήσας ἐκείνοις σὲ τῆς τραπέζης ἀπώσατο; Μή τῶν ἄλλων νίψας τοὺς πόδας, τοὺς σοὺς ὑπερεῖδε;», - ἐν τούτοις, ἕνεκα τῆς φιλαργυρίας του, δὲν ἐδίστασε ἵνα ὑπάγῃ πρὸς τοὺς Φαρισαίους καὶ πωλήσει τὸν Διδάσκαλόν του ἀντὶ τριάκοντα ἀργυρίων! Ἀκόμη δὲ καὶ ὅταν ὁ Κύριος, προσεπάθησεν ἵνα κατανύξῃ καὶ ἀνανήψῃ τοῦτον ἐκ τῆς πτώσεώς του, - «οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι᾿ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται· καλὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος» (Ματθ. ΚΣΤ΄ 24), - οὗτος ὁ προδότης, οὐδόλως συνεκινήθη, οὐδόλως μετενόησεν, οὐδόλως ἀνέστειλεν τὴν ὀλέθριον ἀπόφασίν του!

«Κλέπτης ἦν»!

Τονίζει τοῦτον τὸν βαρύτατον χαρακτηρισμὸν ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης, οὐχὶ ἵνα προσβάλῃ καὶ ταπεινώσῃ τοῦτον τὸν ὄντως κλέπτην, ἀλλὰ διὰ νὰ δείξῃ ποῖον ἦτο ὄντως τὸ κίνητρον τῆς προδοσίας! Πολλοί, δυστυχῶς, εἶναι ἐκεῖνοι σήμερον, οἵτινες προσπαθοῦν ἵνα «ἀθωώσωσι» καὶ ὡραιοποιήσωσι τὸ ἀπαίσιον πρόσωπον τούτου τοῦ προδότου! Ἄνθρωποι πολέμιοι τῆς Ἀληθείας τοῦ Εὐαγγελίου, «πνευματικὰ τέκνα καὶ ἀπόγονοι αἱρετικῶν καὶ βλασφήμων», σπεύδωσιν ἵνα ἀπενοχοποιήσωσι τὸν ὄντως ἔνοχον! Καὶ εἰς τὴν «φιλάνθρωπον» δῆθεν ἔνστασίν του, πρὸς τὴν ἀδελφὴν τοῦ τετραημέρου Λαζάρου, Μαρίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ὑπογράμμισιν τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελιστοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν παρέμβασιν τοῦ Σωτῆρος, διαφαίνεται τὸ πάθος τοῦτο τῆς κλοπῆς εἰς τὸν ἀπαίσιον Ἰούδα!

«Διατί τοῦτο τὸ μύρον οὐκ ἐπράθη τριακοσίων δηναρίων καὶ ἐδόθη πτωχοῖς;» ἐρωτᾶ, δῆθεν ἀπορούμενος καὶ ἐνδιαφερόμενος διὰ τοὺς «ἀδικουμένους πτωχούς», οἵτινες θὰ ὠφελοῦντο ἀπὸ τὸ μῦρον ἐκεῖνο ἐὰν τοῦτο ἐπωλῇτο ἔναντι τριακοσίων δηναρίων! Ὅμως, ἡ ἔνστασις αὕτη εἶναι παραπλανητική, τονίζει ὁ Ἰωάννης: «Εἶπε δὲ τοῦτο οὐχ ὅτι περὶ τῶν πτωχῶν ἔμελεν αὐτῷ, ἀλλ' ὅτι κλέπτης ἦν, καὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχε καὶ τὰ βαλλόμενα ἐβάσταζεν»! Αὕτη ἦτο ἡ Ἀλήθεια! Ἡ ἀπάντησις δὲ τοῦ Διδασκάλου, ἦτο τοιαύτη ὥστε νὰ διορθώση τὴν λανθασμένην ἐπισήμανσιν τοῦ Ἰούδα καὶ διαχωρίσῃ τὴν … θυσίαν καὶ λατρείαν πρὸς τὸν Θεόν, ἀπὸ τῆς ἀγάπης καὶ ἐλεημοσύνης πρὸς τὸν συνάνθρωπον! «Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς· ἄφες αὐτήν, εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μου τετήρηκεν αὐτό. Τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθ' ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε» (Ἰωάν. ΙΒ΄ 4-8)!

Ὁ Ἰούδας καὶ οἱ … «’Ιοῦδες»!

Καιρός, ὅμως, ἀγαπητοί μου ἀναγνῶσται, ἵνα ἔλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν τῆς σημερινῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς! Διότι, σκοπὸς τῶν ἱερῶν κειμένων καὶ ἀναγνωσμάτων, δὲν εἶναι τόσον τὸ γεγονὸς τῆς πληροφορήσεως καὶ ἐνημερώσεως τῶν γεγονότων ἅτινα συνέβησαν πρὸ δύο χιλιάδων ἐτῶν, - ἄλλωστε ταῦτα τὰ γνωρίζουσιν οἱ πάντες˙ ἀκόμη καὶ τὰ νήπια! - ἀλλὰ διὰ τὴν διδαχὴν καὶ κατάρτισιν ἡμῶν τῶν χριστιανῶν!

Ναί, ὑπῆρξε κάποτε ὁ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης, ὁ προδότης καὶ ἀρνητὴς τοῦ Κυρίου, ἀλλά … «σήμερον ὁ Ἰούδας καταλιμπάνει τὸν Διδάσκαλον καὶ παραλαμβάνει τὸν διάβολον»! Καὶ τοῦτο τὸ «σήμερον», σημαίνει, ὅτι ἡ προδοσία καὶ ἡ πώλησις καὶ ἡ ἄρνησις τοῦ Χριστοῦ … ἐπαναλαμβάνεται καὶ σήμερον! Καινούργιοι «Ἰοῦδες» καὶ νέοι προδόται διὰ νέων μεθόδων προδοσίας καὶ πωλήσεως τοῦ Ἰησοῦ ἐνεφανίσθησαν καὶ ἔτι ἐμφανίζονται κατὰ καιρούς, εἰς τὸ προσκήνιο τῆς ἱστορίας! Καὶ οὗτοι, δὲν ἀνταλλάσσωσι τὸν Δεσπότην πλέον, διὰ τριάκοντα ἀργυρίων, ἀλλὰ πολὺ «φθηνότερον» καὶ ἀηδέστερον!

Εἴτε διὰ νὰ κερδήσωσιν ὀλίγον … ὕπνον, ἀρνοῦνται τὸν Ἐκκλησιασμόν των, εἴτε διὰ νὰ συμμετέχωσιν εἰς ποικίλας κοσμικὰς ἐκδηλώσεις, ὑποκρίνονται καὶ ἀποποιοῦνται τὴν Χριστιανικήν των ἰδιότητα, εἴτε διὰ νὰ ζήσωσι τὴν κοσμικὴν φαυλότητα καὶ ἀποστασίαν, ἀνταλλάσσωσι δι’ αὐτῶν τὴν πλησίον τοῦ Διδασκάλου θέσιν των!

Εἰς διαφόρους τόπους τῆς πατρίδος ἡμῶν, ὑπάρχει ἓν ἔθιμον κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ ἄνθρωποι «ἀποπτυσσόμενοι» τὴν ἀπαισίαν μορφὴν τοῦ Ἰούδα, καίουσιν εἰς δημοσίαν θέαν, ὁμοιώματα τούτου τοῦ προδότου! Βεβαίως, οὗτος ἤδη ἔχει καταδικασθεῖ ὑπὸ τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ἐκκλησίας, καὶ ὡς διευκρινίζει τὸ ἱερὸν βιβλίον τῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων (Α΄ 18-20), τὴν καταδίκην του τὴν ἐνήργησεν … μόνος ὁ ἴδιος! Συνεπῶς, ἀς ἀνησυχῶμεν, μήπως «τρέφωμεν καὶ αὐξάνωμεν» ἐντὸς ἡμῶν ἄλλους Ἰούδας, ὡς προείπωμεν, καὶ ἐν τέλει ἀπαιτήσει τὸ … φιλότιμό μας, ἵνα καύσωμεν ἑαυτούς! Ὁ Θεὸς φυλάξοι!

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2026

Τι σημαίνει συγχωρώ; Πότε; Ποιους;

Κυριακή 5 Απριλίου 2026

Εβδομαδιαίο Φυλλάδιο
«Για τους Γονείς της Ενορίας»

Ιερός Ναός Γενέσιον Τιμίου Προδρόμου Παραλίας Πατρών

Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για να διαβάσετε τα κείμενα

Όταν δεν χρειάζεται να εξηγώ.

Τὸ … θέλημά μας! - π. Τιμόθεος Παπασταύρου

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΠΕΜΠΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (29 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026)

«Τί θέλετε ποιῆσαί με ὑμῖν;» (Μάρκ. Ι΄ 36)

Τὸ … θέλημά μας!

Ἂν ἦτο εὔκολον, φίλοι μου ἀναγνῶσται, ἵνα διενεργῇτο μία ἔρευνα ἥτις θὰ ἀνεζήτῃ τὰς θελήσεις τῶν ἀνθρώπων, τότε τὸ ἀποτέλεσμα θὰ μᾶς ἐξέπληττε κυριολεκτικῶς! Ἀφ’ ἑνὸς μέν, ἡ συντριπτικὴ πλειονότης, - κατὰ τὴν ταπεινὴν ἄποψίν μου, - θὰ «ὡραματίζετο» μίαν ἐντελῶς διαφορετικὴν πραγματικότητα διὰ τὸν ἑαυτόν των! Ὣς ὑποθέτω, οἱ τοιοῦτοι θὰ ἤθελον, δόξας καὶ τιμὰς ὀνειρικάς˙ χρήματα … ἀτελείωτα˙ πλήρη ἀποδοχὴν καὶ σεβασμὸν ἐκ τῶν συνανθρώπων των˙ ὑγείαν τελείαν, ἄνευ τῶν οἵωνδήποτε, ἀκόμη καὶ ἐλαχίστων, προβλημάτων˙ «ἔτη πολλά», ἴσως καὶ ἀτελείωτα, - ὣς ηὔχετο δι’ ἑαυτόν, ὁ ἄφρων ἐκεῖνος πλούσιος τῆς παραβολῆς! Θὰ ἤθελον ἐπίσης, ὣς ὑποθέτω, ἵνα εὑρίσκωνται εἰς τὴν κορυφαίαν θέσιν ἐπὶ τῆς γῆς, προκειμένου ἵνα ἀπολαμβάνωσιν ἀκαταπαύστως, τιμὰς καὶ δόξας καὶ ἐπαίνους καὶ κολακείας, ὑπὸ τῶν ἅπάντων - ὑπηκόων των! Θὰ ὑπῆρχε, βεβαίως ἀφ’ ἑτέρου, καὶ ἡ ἐλαχίστη μειονότης τῶν … ἁγίων καὶ ἐναρέτων, καὶ μιμητῶν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅστις ἔζησεν ἐπὶ τῆς γῆς ἐν ἄκρᾳ ταπεινώσει καὶ ἀφανείᾳ, καὶ μὴ ἔχων … «ποῦ τὴν κεφαλὴν κλῖναι»! Ἡ μειονότης αὕτη, … ἥτις ἔχει διαπαντὸς ἐστραμμένην τὴν προσοχήν, εἰς τάς, «μετὰ ταῦτα, δόξας καὶ τιμάς»!

Τὸ Θεῖον Θέλημα!

Ὅμως, θὰ ἔπρεπεν ἴσως, ἵνα ἴδωμεν, «τί ἐστιν εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ»! Ὀφείλομεν ἡμεῖς οἱ λεγόμενοι Χριστιανοί, νὰ ἀναζητήσωμεν ποῖον εἶναι … τὸ Θεῖον θέλημα! Τί θέλει καὶ εἰς τί εὐαρεστεῖται ὁ Θεός! Καὶ εἶναι εὔκολον τοῦτο, ἀρκεῖ ἵνα ἀναζητήσωμεν τοῦτο τὸ Θεῖον θέλημα, εἰς τὸν Λόγον τοῦ Κυρίου, δηλαδὴ τὴν Ἁγίαν Γραφήν! Ἐκεῖ θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὰ Θεῖα «θελήματα», - εἰς πᾶσαν ἔκφανσιν αὐτῶν, - εἶναι ἐκ διαμέτρου ἀντίθετα ἀπὸ τὰ ἀνθρωπίνας προτιμήσεις καὶ θελήσεις! Καὶ διὰ νὰ ἐπιλέξωμεν τινὰ ἐξ αὐτῶν, γινόμεθα σαφέστεροι …!

Ἐκκινούμενοι ἀπὸ τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Χριστοῦ, βλέπομεν ὅτι ὁ Ἰησοῦς ἐπιλέγει δι’ ἑαυτόν, ὅ,τι πλέον ἀσήμαντον καὶ εὐτελές …! Γεννᾶται εἰς τὸ σπήλαιον τῆς Βηθλεέμ ἀνὰ μέσον τῶν κτηνῶν, μεγαλώνει - κατ’ ἄνθρωπον - ὣς οἱ πλέον πτωχοὶ καὶ ἀσήμαντοι ἄνθρωποι, καὶ διέρχεται τὴν ἐπὶ τῆς γῆς ζωήν Του, - ὣς ἤδη εἴπωμεν, - ἐν ἀπολύτῳ ἀνεχείᾳ καὶ πτωχείᾳ! «Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσι καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὁ δὲ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ» (Λουκ. Θ΄ 58), εἶπε πρὸς τὸν «φιλόδοξον» ἐκεῖνον, ὅστις προεθυμήθη ἵνα ἀκολουθήσῃ Αὐτόν … «ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ»! Ἐπίσης, εἰς τὴν «ἐπὶ τοῦ ὄρους ὁμιλίαν» καὶ διδαχήν Του, ἐπαινεῖ καὶ μακαρίζει ἅπαντας ἐκείνους, οὕστινας ὁ κόσμος ἔχει … εἰς τὸ περιθώριον! Κατηγόρησε καὶ ἤλεγξε τὸν πλοῦτον καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἄνεσιν, καὶ ἐδήλωσεν ὅτι … «πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες εἰσελεύσονται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ! Εὐκοπώτερον γάρ ἐστι κάμηλον διὰ τρυμαλιᾶς ραφίδος εἰσελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν» (Λουκ. ΙΗ΄ 24-25)! Συνέστησε τὸν δύσκολον καὶ τραχὺν δρόμον τῆς ἀρετῆς καὶ τοῦ ἀγῶνος, καὶ ἐβεβαίωσεν ὅτι, «ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν» (Ματθ. ΙΑ΄ 12)! Προεφήτευσε καὶ προειδοποίησε τοὺς μαθητάς Του, ὅτι, «μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεννόντων τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι» (Ματθ. Ι΄ 28)!

Ναί, φίλοι μου ἀναγνῶσται˙ τοῦτο εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου! Ὁ «δρόμος ὁ ἀνηφορικὸς καὶ τραχύς»˙ αἱ θλίψεις καὶ οἱ πόνοι καὶ τὰ βάσανα …! Διὰ τούτων ἐπορεύθησαν ἅπαντες οἱ Ἅγιοι τοῦ Θεοῦ! Πρῶτος ὁ Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος, καί … ἀσφαλῶς, δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν «κατάλογον τῶν Ἁγίων» οὐδεὶς ὅστις ἡγίασεν, ἄνευ σωματικῶν κόπων καὶ θλίψεων, ἄνευ κατατρεγμῶν, καὶ διωγμῶν, καὶ ὕβρεων, καὶ ἀδικιῶν! Ὣς καὶ πολλάκις ἔχομεν εἴπει, ἐὰν θέλωμεν ἵνα διαπιστώσωμεν τὴν «τεθλιμμένην ὁδόν» τοῦ Παραδείσου, ἀρκεῖ ἵνα ἀνατρέξωμεν εἰς τήν, πρὸς Ἑβραίους, ἐπιστολὴν τοῦ Ἀποστόλου Παύλου (ΙΑ΄ 32-40), ὅπου καὶ θὰ ἴδωμεν, ἀκριβῶς τοῦτο ὅπερ καὶ προεγράψαμεν!

Τὸ αἴτημα τῶν δύο μαθητῶν!

«Θέλομεν», λέγουσιν εἰς τὸν Διδάσκαλον, τὸν ὁποῖον «ὑποπτεύονται» ὅτι … «Αὐτός ἐστιν ὁ μέλλων λυτροῦσθαι τὸν Ἰσραήλ»! Ζητοῦσιν ἀπὸ ἕναν ἔνδοξον θρόνον, πλησίον τοῦ ὑψηλοτάτου Θρόνου τοῦ Χριστοῦ τὸν ὁποῖον φαντάζονται ὡς κοσμικὸν βασιλέα! «Δὸς ἡμῖν ἵνα εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου»! Βεβαίως, δὲν δύνανται ἵνα διακρίνωσιν, ὅτι ἡ δόξα τοῦ Κυρίου καὶ ὁ Θρόνος Του, θὰ εἶναι ἐκεῖ … ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ εἰς τὸν Γολγοθᾶ! Παρεσύρθησαν ἀπὸ τὰς ἐνθουσιώδεις ἐκδηλώσεις τῶν Ἰουδαίων, ὅταν ὁ Κύριος εἰσήρχετο εἰς τὴν πόλιν «καθήμενος ἐπὶ πώλου ὄνου»!

Ὁ Χριστός μας, δίδει εἰς τούτους ἵνα καταλάβωσιν, ὅτι αἱ τοιαῦται θέσεις ἀπαιτοῦσι «ποτήρια» πλήρη πόνων καὶ θλίψεων, ἀλλὰ καὶ βαπτισμούς, ἀντιστοίχως, εἰς μαρτύρια καὶ αἷμα! «Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. Δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι;»! Βεβαίως, ἀργότερον, καὶ τοῦτο τὸ «ποτήριον» θὰ ἔπινον, ἀλλὰ καὶ τὸ ὀδυνηρὸν τοῦτο «Βάπτισμα» θὰ ἐβαπτίζοντο! Ὅμως, αἱ περίοπτοι αὗται θέσεις, ἀνῆκαν σὲ ἄλλους, - ὣς ἐβεβαίωσεν ὁ Διδάσκαλος – οἵτινες, ἴσως, θὰ ἐκοπίαζον ἀντιστοίχως πρὸς αὐτάς!

Ὅμως, ὡς προανεφέραμεν, αἱ θέσεις αὗται καὶ αἱ κοσμικαὶ δόξαι, εἶναι «ἀταίριαστες» πρὸς τὰ δῶρα τοῦ Θεοῦ! Τὸ εἶπεν ἀμέσως εἰς τὴν συνέχειαν: «ὃς ἐὰν θέλῃ γενέσθαι μέγας ἐν ὑμῖν, ἔσται ὑμῶν διάκονος, καὶ ὃς ἐὰν θέλῃ ὑμῶν γενέσθαι πρῶτος, ἔσται πάντων δοῦλος· καὶ γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθε διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι, καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν» (Μάρκ. Ι΄ 43-45)!

Ἡ ταπείνωσις!

Δὲν διδάσκει ἁπλῶς ὁ Κύριος ταύτην τὴν ὑψίστην τῶν ἀρετῶν, ἀλλὰ τὴν ὑποδεικνύει διὰ τοῦ ἰδίου Αὐτοῦ ὑποδείγματος! Ὡς εἴπωμεν καὶ ἀνωτέρω, εἰς κάθε ἔκφανσιν τῆς ἐπιγείου ζωῆς Του, ὁ Σωτὴρ ἡμῶν, «ὁδὸν ἀρίστην, ἡμῖν, τὴν ταπείνωσιν ὑποδείξας», … προκειμένου καὶ ἡμεῖς «ἀκολουθήσωμεν τοῖς ἴχνεσιν Αὐτοῦ»! Εἰδικῶς δὲ κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, ὁπότε θὰ ζήσωμεν τὸ ἄπειρον βάθος καὶ ὕψος τῆς «ἄκρας ταπεινώσεως» τοῦ Νυμφίου τῆς Ἐκκλησίας μας, … εὔχομαι ἀπὸ καρδίας ἵνα «κεκαθαρμέναις διανοίαις, συμπορευθῶμεν Αὐτῷ καὶ συσταυρωθῶμεν καὶ νεκρωθῶμεν δι’ Αὐτὸν ταῖς τοῦ βίου ἡδοναῖς»! Ἀμήν!

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

Κυριακή 29 Μαρτίου 2026

Εβδομαδιαίο Φυλλάδιο
«Για τους Γονείς της Ενορίας»

Ιερός Ναός Γενέσιον Τιμίου Προδρόμου Παραλίας Πατρών

Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για να διαβάσετε τα κείμενα

Ἡ ἀδυναμία τοῦ … «ὑπερανθρώπου»! - π. Τιμόθεος Παπασταύρου

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (22 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026)

«ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό» (Μάρκ. Θ΄ 28)

Ἡ ἀνθρωπίνη … δύναμις!

Πολλὰ ἔχουσι λεχθεῖ, ἀλλὰ καὶ ἔτι λέγονται, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί μου, διὰ τὴν δύναμιν καὶ ἀντοχὴν ἥντινα διαθέτει ὁ «δυνατός» ἄνθρωπος! Εἰδικῶς, σήμερον, τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ὁ ἄνθρωπος φαίνεται ἀσυγκράτητος καὶ ἀνίκητος καὶ πρωταγωνιστής, εἰς τὴν ὅλην πρόοδον καὶ ἐξέλιξιν ἥντινα ζῶμεν καὶ διερχόμεθα, οἱ πάντες θεωροῦσιν ὅτι ἡ ἐποχή μας αὕτη θὰ ἠδύνατο ἵνα ἀποκαλῇται … «ἐποχὴ τοῦ ὑπερανθρώπου»! Εἰς πάσας τὰς ἐκφάνσεις τῆς παρούσης ζωῆς, ὁ ἄνθρωπος δὲν ἐπιλύει ἁπλῶς τὰ προκύπτοντα προβλήματα, ἀλλὰ προχωρεῖ ἀκάθεκτος – θὰ ἐλέγωμεν, - καὶ δημιουργεῖ καταστάσεις καὶ συνθήκας αἵτινες σκιαγραφοῦσι καὶ ἔτι προδιαγράφουσιν ἓν μέλλον «ὑπέροχον καὶ λαμπερόν» τὸ ὁποῖον δὲν φαίνεται ἵνα δύναταί τις, νὰ καταφέρῃ καὶ ἀναστείλῃ τὴν ἀκάθεκτον πορείαν του!

Πλέον, διὰ τοῦτον τὸν ὑπεράνθρωπον, φαίνεται ὅτι δὲν ὑπάρχεί τις ἀνώτερος καὶ ἰσχυρότερος, ὅστις νὰ δύναται ἵνά τον ὑποτάξῃ καὶ σωφρονίσῃ καὶ ὑπενθυμίσῃ εἰς αὐτὸν ὅτι, «μέμνησο ὅτι θνητὸς εἶ»!

Ἡ ἀδυναμία τοῦ … «ὑπερανθρώπου»!

Εἰς τὸ σημερινὸν Εὐαγγελικὸν ἀνάγνωσμα, ἠκούσαμεν ἀλλὰ καὶ εἴδαμε τὴν … ἀδυναμίαν τοῦ ἀνθρώπου! Παρ’ ὅτι ἀναφερόμεθα εἰς ἐποχὰς καθ’ ἅς, δὲν εἶχεν ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνα τὰ ἐπιτεύγματα ἅτινα θὰ ἠδύναντο ἵνα τὸν πείσωσι ὅτι δύναται ἵνα ὑπεραίρεται, ἐν τούτοις … καὶ τότε καὶ πάντοτε, εὕρισκεν οὗτος αἰτίας διὰ νὰ ὑψώνῃ τὸ σπιθαμιαῖον του ἀνάστημα!

Ὁ Κύριος καὶ Διδάσκαλος, εὑρίσκεται εἰς τὸ ὄρος Θαβώρ, ὅπου … μεταμορφοῦται ἔμπροσθεν τῶν τριῶν μαθητῶν Του, τοῦ Πέτρου, τοῦ Ἰακώβου καὶ τοῦ Ἰωάννου! Οἱ ὑπόλοιποι ἐννέα μαθηταὶ εὑρίσκονται εἰς τοὺς πρόποδας τοῦ ὄρους καὶ ἀναμένουσι τὸν Χριστόν …! Κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην τῆς ἀναμονῆς των, ἔρχεται εἷς πατήρ, σύρων, - κατὰ κυριολεξίαν, - τὸν δαιμονιζόμενον υἱόν του, προκειμένου ἵνα φέρῃ τοῦτον εἰς τὸν Παντοδύναμον Θεὸν καὶ εὕρῃ οὕτω τὴν θεραπείαν του! Ὅμως ὁ Κύριος δὲν ἔχει ἔλθει ἀκόμη ἀπὸ τὸ ὄρος!

Ἐθεώρησεν οὗτος αὐτονόητον ἵνα φέρῃ τὸν δαιμονιζόμενον πρὸ τῶν ἐννέα μαθητῶν, θεωρῶν ὅτι, ὣς ὁ Διδάσκαλος, οὕτω καὶ οἱ μαθηταί Του, θὰ ἠδύναντο ἵνα θεραπεύσωσι τὸν υἱόν του! Ὑπέθεσεν ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῆς θεραπείας τοῦ υἱοῦ του ἦτο … θέμα διδασκαλίας καὶ τεχνικοῦ τινος τρόπου! Ἴσως τοῦτο ἐθεώρησαν καὶ οἱ ἐννέα οὗτοι μαθηταί …! Προσεπάθησαν, λοιπόν, ἵνα διώξωσι τὸν ἐμφωλεύοντα, εἰς τὸ παιδίον, δαίμονα, ἀλλά … εἰς μάτην! Παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας προσπαθείας καὶ ἐπιτιμήσεις, τὸ πονηρὸν πνεῦμα δὲν ὑπήκουεν καὶ δὲν ὑπετάσσετο …! Ἤρχισαν τότε οἱ μαθηταὶ νὰ ἀντιλαμβάνωνται τὴν … ἀδυναμίαν των! Ἤρχισαν νὰ αἰσθάνωνται ὅτι, ἡ μαθητεία των πλησίον τοῦ Θεανθρώπου, δὲν ἔδιδεν εἰς τούτους, ἀντιστοίχους δυνάμεις πρὸς ἐκείνας τὰς τοῦ Χριστοῦ! Ὡς ἐκ τούτου, ἠναγκάσθησαν ἵνα ὑποχωρήσωσι καὶ ἀνέμενον τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ Ἰησοῦ!

Ἡ Παντοδυναμία τοῦ Θεοῦ!

Ὁ Κύριος ἐπέστρεψεν! Ὁ πατὴρ τοῦ δαιμονιζομένου ἀνεθάρρησεν˙ καὶ ἔσπευσεν οὗτος, φέρων καὶ τὸν υἱόν του, πρὸς τὸν Κύριον! «Διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον. Καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ, ρήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ, καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσι, καὶ οὐκ ἴσχυσαν»! Μετὰ πόνου, ἀλλὰ καὶ ἀπογνώσεως, ἐκθέτει, ἀφ’ ἑνός, τὸ τεράστιον βάσανόν του, ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀναφέρει καὶ τὴν ἀδυναμίαν τῶν ἐννέα μαθητῶν, ἵνα θεραπεύσωσι τὸν ἀσθενοῦντα!

Ὁ Διδάσκαλος ἐκφέρει … ἀναστεναγμὸν καὶ θλίψιν, διὰ τὴν ἀπιστίαν ἐκείνης τῆς γενεᾶς! Εἶναι ἀδικαιολόγητος αὕτη, ἐφ’ ὅσον θὰ ἔπρεπεν ἵνα συμβαίνῃ τὸ ἀντίθετον! Θὰ ἔπρεπε, - ἐφ’ ὅσον, μάλιστα, εὑρίσκετο ἐν σώματι ὁ Χριστὸς ἀνὰ μέσον αὐτῆς, - ἵνα, διὰ τῆς πίστεως καὶ ἐμπιστοσύνης εἰς τὸν Θεόν, «ἀνταπεξέρχεται» εἰς τοιαύτας καὶ παρομοίας περιπτώσεις …! «Ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν;» Καταδεικνύει, διὰ τῆς ὡς ἄνω φράσεως, ὁ Κύριος, τὸν ψυχικόν Του πόνον, ἀλλὰ καὶ τὴν «κούρασίν» Του ἥτις Τὸν ἔχει καταβάλει ἕνεκα τῆς τοιαύτης … ἀπιστίας! Ἀμέσως δὲ ἐν συνεχείᾳ, καὶ πρὶν ἀκόμη ἐπιτιμήσει Οὗτος τὸ κατηραμμένον πνεῦμα, «εὐθέως τὸ πνεῦμα ἐσπάραξεν αὐτόν, καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο ἀφρίζων»!

Αὕτη εἶναι ἡ Δύναμις τοῦ Παντοδυνάμου Θεοῦ! Εἰς τὴν ἀδυναμίαν καὶ μικρότητα τοῦ ἐλαχίστου … ὑπερόπτου ἀνθρώπου˙ ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν δῆθεν ἰσχὺν τοῦ μιαροῦ δαίμονος, ὁ Θεάνθρωπος Κύριος, καταλύει καὶ ἐκμηδενίζει τὴν δαιμονικὴν φοβίαν! «Τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν, ἐγώ σοι ἐπιτάσσω, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν»!

«Ἐγώ σοι ἐπιτάσσω»! Πόσα, ἀληθῶς, ἀγαπητοί μου ἀναγνῶσται, θὰ ἠδυνάμεθα ἵνα εἴπωμεν περὶ τῆς τοιαύτης … ἐπιταγῆς! Ἰδοὺ ἡ … Δύναμις καὶ ἡ ἰσχύς! Ἂς κομπάζει καὶ ἂς ἐπαίρεται ὁ δυστυχὴς καὶ «κακομοίρης» ἄνθρωπος, διὰ τὰ ἀσήμαντα ἐπιτεύγματά του! Ἂς ὑψώνει τὸ σπιθαμιαῖόν του ἀνάστημα καὶ ἂς κοιτάζει μὲ βλάσφημον ὑπεροψίαν, ἀκόμη καὶ Αὐτὸν Τοῦτον τὸν Παντοδύναμον Θεόν! Δυστυχῶς διὰ τοῦτον, θὰ ἐπιβεβαιώνεται ἡ ἀπόλυτος ἀνυπαρξία του, δι’ ἐκεῖνα τὰ ὑψηλὰ καὶ τεράστια καὶ … μετὰ θάνατον Αἰώνια! Ἐκεῖ, πάντοτε θὰ αἰσθάνεται τὴν μικρότητα καὶ ἀδυναμίαν του, καὶ θὰ ἀναφωνῇ ἐν ἀπογνώσει … «πιστεύω, κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ»!

Τὰ πνευματικὰ ὅπλα!

Ἐκ τῆς ἐξιστορήσεως τοῦ θαύματος, εἶναι σαφές, ὅτι δὲν ἀναφέρεται τοῦτο, οὔτε διὰ νὰ προβάλῃ τὴν Παντοδυναμίαν τῆς … Θείας Δυνάμεως, ἀλλ’ οὔτε καὶ τὴν ἀδυναμίαν τῆς … ἀνυπάρκτου ἀνθρωπίνης ἰσχύος! Ταῦτα εἶναι δεδομένα καὶ ἀδιαπραγμάτευτα!

Ἡ οὐσία τῆς σημερινῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς, εἶναι … νὰ πιστεύσωμεν ἡμεῖς οἱ ἐλάχιστοι ἄνθρωποι ὅτι … «πάντα ἰσχύομεν ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι ἡμᾶς Χριστῷ», κατὰ τὸ ἀποστολικόν! Εἶναι, τὸ νὰ κατανοήσωμεν, ὅτι ὁ Κύριος δὲν μᾶς ἔφερεν εἰς τοῦτον τὸν κόσμον … ἀνισχύρους καὶ ἀσημάντους, ἀλλά – προστρέχοντας εἰς τὴν Θείαν Βοήθειαν, - πανισχύρους καὶ παντοδυνάμους! «Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν», διεβεβαίωσε τοὺς μαθητάς Του ὀλίγον πρὸ τοῦ Πάθους Του. Καὶ τοῦτο μᾶς βεβαιώνει καὶ … περὶ τοῦ ἀντιθέτου ὅπερ καὶ προεγράψαμεν!

Κατὰ συνέπειαν, ἂς προστρέξωμεν εἰς τὸν Κύριον καὶ Θεόν μας, καὶ διὰ τῶν πανισχύρων ὅπλων τῆς προσευχῆς καὶ τῆς νηστείας, καὶ τοὺς δαίμονας θὰ δυνάμεθα ἵνα φυγαδεύωμεν, ἀλλὰ καὶ πλησίον τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, θὰ εἴμεθα ἀσφαλεῖς! Γένοιτο!

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν