Ὁ ἑκατόνταρχος! - π.Τιμόθεος Παπασταύρου

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026)

«Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον» (Ματθ. Η΄ 10).

 

Ἡ Πίστις!

 

Πολλάκις, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, ἠσχολήθημεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μὲ τοῦτο τὸ κορυφαῖον θέμα τῆς πίστεως! Ἠσχολήθημεν καὶ ὅσον μᾶς ἐπιτρέπει ὁ Κύριος θὰ ἀσχολούμεθα καὶ εἰς τὸ μέλλον, διότι τὸ μέγιστον τοῦτο θέμα, ἔχει συρρικνωθεῖ ὑπὸ τῶν ἐπιπολαίων ἀνθρώπων, καὶ δὴ τῶν λεγομένων χριστιανῶν, οἵτινες … λέγοντες πίστιν, θεωροῦσιν ὅτι πρόκειται περί τινων ἐκδηλώσεων καὶ κινήσεων εἴτε προσευχῆς, εἴτε νηστείας, εἴτε ἐκκλησιασμοῦ, εἴτε, ἀκόμη καὶ ἑνὸς … «σταυροκοπήματος»! Ἀκούομεν ὑπὸ τῶν περισσοτέρων συνειδητῶν ἢ καὶ μή … ὀρθοδόξων, ἀλλὰ καὶ ὁμιλοῦμεν ἀκόμη καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, περὶ τῆς πίστεως, ὡς νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἁπλοῦ τινος καὶ ἀσημάντου στοιχείου τῆς πνευματικῆς μας ὑποστάσεως! Εὐκόλως καὶ «ἀνεξόδως» λέγομεν ὅτι πιστεύομεν, ἐνισχύοντες μάλιστα τοῦτον τὸν ἰσχυρισμόν μας μὲ τὰ «ἀδιάσειστα» ἐκεῖνα ἐπιχειρήματα, ὅπως … «πηγαίνω συχνὰ στὴν Ἐκκλησία», ἢ «νηστεύω», ἢ «προσεύχομαι» καθὼς καὶ ἄλλα παρόμοια! Ὀλίγοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ λεγόμενοι «ἄθεοι» καὶ «ἄπιστοι» καὶ «ἀρνηταί», οἵτινες πεισμόνως ἐμμένουσιν εἰς τὴν «λογικωτάτην» λογικήν, ὅτι τὰ πάντα ἐδημιουργήθησαν τυχαίως καὶ ἀποτόμως, καὶ ἄνευ οὐδενὸς περαιτέρω σκοποῦ!

 

«Ὡς κόκκον σινάπεως»!

 

Ἂς ἐνθυμηθῶμεν τὸν σχετικὸν Θεῖον λόγον: «Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, μετάβηθι ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται, καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν» (Ματθ. ΙΖ΄ 20)! Εἰς τοῦτον τὸν Λόγον, φίλοι μου ἀναγνῶσται, βλέπομεν ὅτι καταρρίπτονται ἅπασαι αἱ προαναφερθεῖσαι θεωρίαι περὶ τούτου τοῦ κορυφαίου θέματος! Πολλάκις, ὁ Κύριος, ὡμίλησε περὶ τοῦ θέματος τῆς Πίστεως καὶ φυσικῶς, … δὲν «συνήρτησε», καὶ οὔτε, βεβαίως «ἐξήρτησε» τὴν κορυφαίαν ταύτην κατάστασιν τοῦ πνευματικοῦ ἀνθρώπου, ἀπὸ τὰς ποικίλας ἐκδηλώσεις τὰς ὁποίας προανεφέραμεν! Ἡ Πίστις εἰς τὸν Θεόν, εἶναι ἡ ἀπόλυτος ἐμπιστοσύνη εἰς Αὐτόν! Εἶναι ἐκεῖνο ὅπερ προελέγομεν εἰς προηγούμενο κείμενον ἀπὸ τούτου τοῦ «βήματος», ὅτι δηλαδή, ἡ Πίστις εἶναι ἕν … «ἀντίγραφον» τῆς σχέσεως τοῦ νηπίου μετὰ τῆς μητρὸς αὐτοῦ! Ὣς τὸ κάθε νήπιον, δὲν ἀποχωρίζεται τὴν μητέρα του, ἔναντι τοῦ οἵουδήποτε ἀνταλλάγματος, καὶ οὔτε ἐμπιστεύεται οἷονδήποτε ἄλλον πλὴν ταύτης, οὕτω καὶ εἰς τὴν Πίστιν ὁ Κύριος, ταύτην τὴν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην καὶ ἀγάπην ἐπιζητεῖ, παρ’ ἐκείνων οἵτινες πιστεύουσιν εἰς Αὐτόν! «Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. ΙΗ΄ 3).

Εἶναι ἀπαραίτητον δὲ ἐν προκειμένῳ, ἵνα ἐπισημάνωμεν, ὅτι οὔτε εἰς ἐκεῖνον τὸν «πλούσιον νεανίσκον», οὔτε εἰς τοὺς δύο ἐκείνους «τυφλοὺς τῆς Ἰεριχοῦς», οὔτε, ἐν προκειμένῳ, εἰς τὸν ἑκατόνταρχον, ἀλλ’ οὔτε καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν ἐκείνην Χαναναίαν, ἐπήνεσεν ὁ Διδάσκαλος τάς … προσευχὰς καὶ τὰς νηστείας των, ἀλλὰ ἐπέβλεψεν εἰς τὴν ὅλην ἀφοσίωσιν καὶ ἐμπιστοσύνην εἰς Αὐτόν!

Ἐπειδὴ ὅμως, πολλάκις, ἀναζητῶμεν τὴν πίστιν εἰς τὴν … ποσότητα, ὁ Χριστὸς μᾶς ἐδίδαξεν ὅτι, ἀκόμη καὶ ἂν ἡ ποσότης αὐτῆς εἶναι τόσον ἀσήμαντος καὶ μικρά, ὥστε νὰ μὴν ξεπερνᾷ ἀκόμη καὶ τὸ ἀνύπαρκτον βάρος ἑνὸς κόκκου σινάπεως, ἀκόμη καὶ τότε ἀρκεῖ αὕτη ἵνα ποιήσῃ θαύματα τεράστια καὶ ἀνήκουστα! Δύναται ἵνα μετακινήσῃ αὕτη, ἀκόμη και αὐτὰ τὰ … ἀμετακίνητα ὄρη! Ἀντιλαμβανώμεθα δέ, ἐν προκειμένῳ, ὅτι ὁ Κύριος καὶ κυριολεκτεῖ, ἀλλὰ καὶ διδάσκει ἐν ταυτῷ, ὅτι ἡ Πίστις δὲν εἶναι, οὐδὲν ἕτερον … παρὰ αὐτὴ αὕτη ἡ Παντοδύναμος δύναμις τοῦ Θεοῦ!

 

Ὁ ἑκατόνταρχος!

 

Σπανίως, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί μου, ὁ Κύριος καὶ Θεὸς ἡμῶν, - ὡς ἀναγινώσκομεν εἰς τὴν Καινὴν Διαθήκην, - ἐπαινεῖ τόσον ἐντόνως τὴν Πίστιν κάποιων ἀνθρώπων! Τοῦτο βλέπομεν κυρίως, εἰς τὰς περιπτώσεις τῶν δύο … «ἐθνικῶν», δηλαδή, τοῦ ἑκατοντάρχου, ἀλλὰ καὶ τῆς Χαναναίας! Εἰς πολὺ δὲ περισσοτέρας περιπτώσεις, γίνεται Οὗτος, ἰδιαιτέρως ἐπικριτικὸς καὶ καυστικός, εἰς τὴν ὀλιγοπιστίαν καὶ ἀπιστίαν, ἀκόμη καὶ αὐτῶν τούτων τῶν μαθητῶν Του! «Ὀλιγόπιστε εἰς τί ἐδίστασας;», λέγει πρὸς τὸν Πέτρον, ὅτε τὸν προσεκάλεσεν ἵνα περιπατήσῃ ἐπὶ τῶν ὑδάτων τῆς Τιβεριάδος˙ «βλέπων» δέ, οὗτος, «τὸν ἄνεμον ἰσχυρὸν ἐφοβήθη, καὶ ἀρξάμενος καταποντίζεσθαι ἔκραξε λέγων· Κύριε, σῶσόν με» (Ματθ. ΙΔ΄ 30)! Καὶ ὅτε, ἐπίσης, ἐφάνησαν «ἀδύνατοι» οἱ μαθηταί, ὅπως ἐκβάλωσι τὸ πονηρὸν πνεῦμα ἐκ τοῦ «σεληνιαζομένου» νέου, ἐπιπλήττει ὁ Κύριος τούτους καὶ ἐστιάζεται εἰς τὴν ἀπιστίαν των λέγων, τὸν Λόγον τὸν ὁποῖον προείπομεν˙ «ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, μετάβηθι ἐντεῦθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται, καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν»!

 

Ἡμεῖς, ἆραγε, πιστεύομεν;

 

 Πολλάκις ἔχομεν εἴπει, ὅτι τὰ Ἱερὰ κείμενα τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἐγράφησαν, ὄχι διὰ νὰ μᾶς ... ἐντυπωσιάζουν, εἴτε μὲ τὰ ἀθάνατα λόγια τοῦ Κυρίου καὶ μοναδικοῦ Διδασκάλου, εἴτε μὲ τὰ τεράστια ... θαύματά Του, οὔτε διὰ νὰ μᾶς συγκλονίζουν καὶ μᾶς συγκινοῦν μὲ τὰ Ἅγια Πάθη Του! Ὁ σκοπὸς τῆς Ἁγίας Γραφῆς, εἶναι ... ἡ σωτηρία τῶν ψυχῶν ἡμῶν! Διὰ ταύτην τὴν σωτηρίαν, ἐνηνθρώπισεν ὁ Θεός, καὶ διὰ ταύτην ... ὡμίλησεν καὶ ἐθαυματούργησεν, καὶ διὰ ταύτην ... ἔπαθεν καὶ ἐτάφη καὶ ἀνέστη καὶ ἀνελήφθη! Συνεπῶς, καὶ τὸ σημερινὸν θαῦμα τὸ ὁποῖον μᾶς ἀφηγήθη τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον, δὲν ἀνεγνώσθη διὰ νὰ ... ἐκπλαγῶμεν ἀπὸ τὴν Θείαν Δύναμιν τοῦ Κυρίου, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀναρωτηθῶμεν ... «ἆραγε πίστεύομεν;»

Ὁ Κύριος, διδάσκων τοὺς μαθητάς Του, ὀλίγας ὧρας πρὸ τοῦ πάθους Του, ὑπόσχεται εἰς αὐτούς, "Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ κἀκεῖνος ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει" (Ἰωάν. ΙΔ΄ 12). Ὁ Θεῖος οὗτος Λόγος, θὰ ἐτόλμων νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ... μοναδικός, ἀφοῦ ὁ Κύριος βεβαιώνει ὅτι μὲ τὴν Πίστιν εἰς Αὐτόν, ὁ ἄνθρωπος θὰ κάμῃ ἔργα καὶ θαύματα, ἀνώτερα καὶ ἐκπληκτικότερα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ἔκαμεν ὁ Ἴδιος !!! Καὶ τοιαῦτα ... ὄντως ἐπέτυχον καὶ ἐθαυματούργησαν οἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ! Ἂν μελετήσωμεν τὰ ἱερὰ Συναξάρια καὶ τὰς βιογραφίας τῶν Ἁγίων, παλαιοτέρων καὶ νεωτέρων, θὰ ἴδωμεν τὴν πραγμάτωσιν τῆς τοιαύτης ὑποσχέσεως! Ἡ πίστις των καὶ ἐξάρτησίς των ἀπὸ τὸ Θεόν, ἐπέτυχεν ὅλα τὰ πνευματικά των ... κατορθώματα!

Ἐάν, ἀδελφοί μου, σταθῶμεν εἰλικρινεῖς πρὸς ἑαυτούς, καὶ ἐρευνήσωμεν τὰς καρδίας ἡμῶν, θὰ διαπιστώσωμεν ὅτι ὅλη ἡ πνευματική μας καθίζησις ἥτις καὶ μᾶς χαρακτηρίζει, δὲν ὀφείλεται, οὔτε εἰς τὸν Θεὸν Ὅστις, - ὥς τινες ἰσχυρίζονται βλασφήμως, - μᾶς ἐγκατέλειψεν, οὔτε καὶ εἰς τὴν ἁμαρτωλότητα τῆς … ἐποχῆς μας! Ὄχι! Ὑπαίτιοι ταύτης, εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, οἵτινες «ἐψυχράνθημεν» ἀπέναντι εἰς τὸν Θεόν! 

Εὐχόμεθα, συνεπῶς, δι’ ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ εἰς ὑμᾶς, ἵνα ζωηρεύσωμεν ταύτην τὴν ἀσθενοῦσαν Πίστιν ἡμῶν καὶ κράξωμεν πρὸς Κύριον ἐκείνην τὴν σπαρακτικὴν κραυγήν τοῦ δυστύχου πατρὸς τοῦ σεληνιῶντος, … «πιστεύομεν κύριε· βοήθει τῇ ἀπιστίᾳ ἡμῶν»! Ἀμήν!

 

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

 

      Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

 

Κτηνολατρεία - Απομίμηση σχέσης - Ανθρωπομορφισμός

 

«Οταν ο Καίσαρας είδε κάποτε στη Ρώμη κάποιους πλούσιους ξένους να περιφέρουν στην αγκαλιά τους και να χαϊδεύουν μικρά σκυλάκια και μαϊμούδες, ρώτησε αν οι γυναίκες στη χώρα τους δεν γεννούν παιδιά. Τους νουθέτησε έτσι με τρόπο πολύ αρχοντικό, επειδή σπαταλούν στα ζώα την έμφυτη τάση μας για αγάπη και στοργή, η οποία οφείλεται στους ανθρώπους».

Πλουτάρχου, Βίοι Παράλληλοι, Περικλής, κεφ. 1, στ. 1-5

Απομίμηση σχέσης

Μέσα σε αυτή την υπαρξιακή μοναξιά, το ζώο γίνεται το έσχατο καταφύγιο. Η σχέση μαζί του αποτελεί υποκατάστατο της χαμένης κοινωνικότητας. Πρόκειται για μια ψευδαισθητική απόπειρα του ατόμου να συγκροτήσει μια «κοινότητα» του ενός, ένα φαντασιακό καταφύγιο όπου ο ίδιος είναι ο απόλυτος κυρίαρχος, αποκομμένος από την αγωνία και τις απαιτήσεις της πραγματικής ανθρώπινης συνάντησης.

 

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η ρίζα του ανθρωπομορφισμού των κτηνών, ενός φαινομένου που λειτουργεί ως ένα ισχυρό ψυχικό και κοινωνικό placebo. Η αυθεντική ανθρώπινη ύπαρξη δεν εξαντλείται στη βιολογική επιβίωση, αλλά πραγματώνεται ως «σχέση», ως «ετερότητα» και «κοινωνία προσώπων». Το ανθρώπινο πρόσωπο συγκροτείται μόνο όταν εξέρχεται από το ατομικό του εγώ για να συναντήσει τον Αλλον, μια συνάντηση που εμπεριέχει ρίσκο, σύγκρουση, διάλογο αλλά και την αποδοχή της ελευθερίας του άλλου. Η σχέση ουσίας απαιτεί παραίτηση από την ατομική φιλαυτία, άσκηση αυτοπεριορισμού και αναζήτηση νοήματος μέσα από την αμοιβαία ισοτιμία.

 

Ωστόσο, τα ανασφαλή αυτόματα που πλημμυρίζουν τις σύγχρονες αστικές, δυστοπικές μεγαλουπόλεις αδυνατούν να αντέξουν το βάρος αυτής της υπαρξιακής πρόκλησης. Η ανθρώπινη σχέση τρομάζει, διότι δεν μπορεί να ελεγχθεί, δεν μπορεί να καταναλωθεί και δεν εγγυάται την απόλυτη επιβεβαίωση του εγώ. Αντίθετα, η σχέση με το κατοικίδιο ζώο προσφέρει μια εύκολη, ανώδυνη και απόλυτα ελεγχόμενη εναλλακτική. Ο σκύλος ή η γάτα δεν προβάλλουν αντιρρήσεις, δεν ασκούν κριτική, δεν απαιτούν διάλογο, ούτε θέτουν σε κίνδυνο τον ναρκισσισμό του ιδιοκτήτη.

 

Με ένα μπισκότο, μια κονσέρβα ή μια σύντομη βόλτα το ζώο ανταποκρίνεται με μια αντανακλαστική, ενστικτώδη υποταγή, την οποία ο αλλοτριωμένος άνθρωπος ερμηνεύει σαν «ανιδιοτελή αγάπη». Αυτό το ψυχολογικό υποκατάστατο επιτρέπει στον σύγχρονο άνθρωπο να αποφύγει την οδύνη της προσωπικής σχέσης, αντικαθιστώντας το Πρόσωπο με το Κτήνος. Ο σκύλος αντιμετωπίζει τον δεσπότη του σαν θεό, και ο δεσπότης απολαμβάνει αυτή την ψευδαίσθηση παντοδυναμίας, αποφεύγοντας την ανάγκη για πνευματική ωριμότητα, κοινωνική ευθύνη και υπαρξιακό βάθος.

 

Η εκδίωξη του παιδιού

Αυτή η οντολογική μετάθεση αποτυπώνεται με τρόπο ανάγλυφο και βίαιο στην καθημερινή αισθητική των πόλεών μας. Οι πόλεις, που ιστορικά γεννήθηκαν ως ο χώρος της κοινής συνύπαρξης, του Θεού, του Λόγου, της γιορτής και του αληθινού πολιτιστικού γεγονότος, έχουν μετατραπεί σε αποξενωμένα οικιστικά συγκροτήματα.

 

Οι ήχοι του κλάματος και του γέλιου των παιδιών είναι καλοδεχούμενοι, επειδή φέρουν διαχρονικά το ελπιδοφόρο και αισιόδοξο μήνυμα για τη συνέχεια του συλλογικού βίου, την ανανέωση της κοινότητας και τη νίκη ενάντια στον θάνατο. Οι σύγχρονες γειτονιές ρυπαίνονται ηχητικά από τα ασταμάτητα αλυχτήματα των σκύλων. Ζώα φυλακισμένα σε μπαλκόνια πολυκατοικιών, καταδικασμένα να ξημεροβραδιάζονται μέσα στην ανία και τη νεύρωση, ή περιορισμένα στους κακορίζικους, μικρούς κήπους των αστικών μονοκατοικιών, εκτονώνουν την καταπιεσμένη φύση τους σε βάρος της κοινής ησυχίας και του δικαιώματος των ανθρώπων στη σιωπή και στον στοχασμό.

 

Η υποβάθμιση, όμως, δεν είναι μόνο ηχητική. Είναι κυρίως αισθητική και ηθική. Η βόλτα του ζώου μετατρέπεται σε μια πράξη βίαιης επιδρομής στον δημόσιο χώρο. Η ρύπανση των πεζοδρομίων, των εξώθυρων και των κοινόχρηστων χώρων με κόπρανα και ούρα αποτελεί την υλική αποτύπωση της πλήρους περιφρόνησης προς τον συνάνθρωπο. Ο δημόσιος χώρος παύει να είναι ο ιερός τόπος της αγοράς και της συνάντησης, και μετατρέπεται σε ένα απέραντο αποχωρητήριο, όπου η ιδιωτική επιθυμία του «κηδεμόνα» επιβάλλεται δικτατορικά πάνω στη συλλογική αισθητική, αποδεικνύοντας τη βαθιά αναπηρία της σύγχρονης κοινωνίας να παράγει κοινό βίο.

 

Η διολίσθηση αυτή λαμβάνει πλέον χαρακτηριστικά μιας πλήρους ανατροπής των φυσικών, λογικών και πνευματικών ιεραρχιών. Η εικόνα σκύλων που μεταφέρονται σε βρεφικά καρότσια, που τους διοργανώνονται πάρτι γενεθλίων με ειδικές τούρτες, ή που προσφωνούνται με τους ιερούς όρους «τα παιδιά μας» και «το μωρό μου» δεν συνιστούν απλώς γραφικές υπερβολές. Συμβολίζουν την πλήρη πραγμάτωση της πτώσης, της αντικατάσταση του Ανθρώπου από το Θηρίο, της απόλυτης σύγχυσης των οντολογικών επιπέδων.

 

Υποταγή στο ζώο

Αν προσεγγίσουμε το φαινόμενο μέσα από τη γλώσσα της βιβλικής και πατερικής παράδοσης, η εξέλιξη αυτή αποκτά εσχατολογικές, σχεδόν εφιαλτικές διαστάσεις. Οι γραφές προειδοποιούν για την εποχή όπου ο άνθρωπος, έχοντας απολέσει την ελευθερία και την εικόνα του Δημιουργού μέσα του, θα λατρέψει την κτίση αντί του Κτίσαντος, υποτασσόμενος στις δυνάμεις του παραλόγου, του ενστίκτου και του ζωώδους.

 

Οσα προφητεύτηκαν πραγματοποιούνται μπροστά στα μάτια μας, όμως ο τοσοδούλης νους μας, εγκλωβισμένος στην καταναλωτική ψευδαίσθηση και την ψυχολογική άνεση, αδυνατεί να συλλάβει το μέγεθος της πτώσης. Αρνούμαστε να παραδεχτούμε ότι η υπερβολική αυτή προσκόλληση στο ζώο είναι η έσχατη, τραγική απόδειξη της πνευματικής μας χρεοκοπίας και της ανικανότητάς μας να αγαπήσουμε τον πραγματικό άνθρωπο.

 

Η πτώση δεν έχει τελειωμό, ακριβώς επειδή κάθε βήμα μακριά από την αυθεντική ανθρώπινη κοινωνία, κάθε έκπτωση της πολιτικής και πνευματικής αυτονομίας, γεννά μια νέα, βαθύτερη αλλοτρίωση. Ο Πλούταρχος διέσωσε στα γραπτά του το συγκεκριμένο στιγμιότυπο ανάμεσα σε τόσα άλλα ιστορικά γεγονότα επειδή γνώριζε πολύ καλά ότι η μοίρα ενός πολιτισμού κρίνεται από τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται το απόθεμα της αγάπης του και τη δυνατότητά του να παράγει νόημα ζωής.

Οταν το «φύσει φιλητικόν» και το «φιλόστοργον» αποκόπτονται από τον άνθρωπο, δηλαδή από το παιδί, τον γείτονα, τον πάσχοντα συνάνθρωπο και καταναλώνονται στα θηρία, τότε η κοινωνία παύει να είναι ανθρώπινη. Μετατρέπεται σε ένα άθροισμα μονήρων, ετερόνομων ατόμων που ζουν σε μια κατάσταση οργανωμένης φαντασίωσης, περιβαλλόμενα από τετράποδα είδωλα που επιβεβαιώνουν τη μοναξιά τους.

Κυριακή 28 Ιουνίου 2026

Εβδομαδιαίο  Φυλλάδιο 
«Για τους Γονείς της Ενορίας»

Ιερός Ναός Γενέσιον Τιμίου Προδρόμου Παραλίας Πατρών

Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για να διαβάσετε τα κείμενα

Όταν βλέπεις κάποιον να...

 

Τὰ Θεῖα «ἐπιχειρήματα»!

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (21 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026) 

«Εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ, … ὁ Θεὸς οὕτως ἀμφιέννυσιν,

οὐ πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι;» (Ματθ. ΣΤ΄ 30).

 

Ἡ Θεία μέριμνα καὶ Ἀγάπη!

 

Εἰς τὴν ἀνωτέρω φρᾶσιν, φίλοι μου ἀναγνῶσται, ἥντινα ἐθέσαμεν ὡς θέμα τοῦ παρόντος, ὁ Κύριος θέλει ἵνά μας πείσῃ καὶ βεβαιώσῃ διὰ τὴν ἀγάπην Του καὶ τὸ ἀνύστακτον ἐνδιαφέρον Του δι’ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους! Οὐχὶ μόνον δὲ εἰς τὸν ἀνωτέρω στίχον τῆς σημερινῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ πλεῖστον τοῦ σημερινοῦ ἱεροῦ ἀναγνώσματος, ἀναφέρεται εἰς τὴν μέριμναν καὶ ἀσχολίαν Του μὲ τὸν ἄνθρωπον! Καί, παρ’ ὅτι οἱ συγκεκριμμένοι οὗτοι λόγοι Του ἀκούονται ἀπολύτως φανταστικοὶ καὶ ἀπίθανοι διὰ τὴν ἀνθρωπίνην λογικήν, ἐν τούτοις, ἐὰν συνειδητοποιήσωμεν ὅτι μᾶς ὁμιλεῖ ὁ Ἴδιος ὁ Θεὸς καὶ Πατέρας μας, θὰ πεισθῶμεν ὅτι … ταῦτα πάντα εἶναι, οὐχὶ μόνον ἀληθῆ καὶ πραγματικά, ἀλλὰ καὶ ὑποσχέσεις αἱ ὁποῖαι θὰ πραγματοποιηθῶσιν ὅπωσδήποτε!

Διατί, ὅμως, ὅλον τοῦτο τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τὸν ἁμαρτωλὸν ἄνθρωπον; Δὲν εἶναι τόσον δύσκολον ἵνα ἀπαντήσωμεν εἰς τοῦτο τὸ τόσον ἁπλοῦν ἐρώτημα! Ἐὰν σκεφθῶμεν ἔστω καὶ πρὸς στιγμήν, τὴν Θείαν Ἀγάπην τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν καὶ ἔτι ἐπιδεικνύει εἰς ἡμᾶς ὁ Πανάγαθος Κύριος, τότε θὰ δυνηθῶμεν ἵνα ἀπαντήσωμεν ἀμέσως εἰς τὴν ὡς ἄνω ἐρώτησιν! Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐδημιούργησεν ἡμᾶς ὁ Θεῖος Δημιουργός, καὶ  «ἔθετο τὸν ἄνθρωπον ὡς βασιλέα τῆς κτίσεως», δὲν ἔπαψεν οὐδ’ ἐπὶ στιγμήν, νὰ ἐνδιαφέρεται καὶ νὰ συντηρῇ, οὐχὶ μόνον τοῦτον, ἀλλὰ καὶ σύμπασαν τὴν κτιστὴν καὶ ἄκτιστον κτίσιν! Ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ ἱερὸν βιβλίον τοῦ Ἰώβ, καὶ δὴ εἰς τὰ τελευταῖα κεφάλαια, ὅπου ὁ Ἅγιος Θεός, «ἀπολογεῖται», θὰ ἐλέγωμεν, εἰς τὸν δίκαιον διὰ τὰ δεινὰ ἅτινα εὗρον τοῦτον, … ἐκθέτει εἰς αὐτόν, τὴν ἀνύστακτον μέριμνάν Του, διὰ τὰ ἄψυχα δημιουργήματά Του! Μὲ ἄκρας καὶ ἀσυλλήπτους λεπτομερείας καὶ ἐνεργείας, δίδει εἰς τὸν Ἰὼβ ἵνα κατανοήσῃ ὅτι … «μὴ ἀποποιοῦ μου τὸ κρίμα. οἴει δέ με ἄλλως σοι κεχρηματικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος;» (Ἰὼβ Μ΄ 8)! 

 

Τὰ Θεῖα «ἐπιχειρήματα»!

 

Ὡς ἀναγινώσκομεν, … ὁ Θεῖος Διδάσκαλος, εἶναι «κάθετος» ἀκόμη καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ καθημερινά, μὲ τὰ ὁποῖα ὁ ἄνθρωπος εἶναι κυριολεκτικῶς «συνυφασμένος» καὶ θεωρεῖ ταῦτα ὡς ἀπολύτως «δικά του»! Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα, - ὡς οὗτος νομίζει, - ἐὰν δὲν τὰ διαχειρισθῇ μὲ τὴν ἰδικήν του σκέψιν καὶ νοοτροπίαν, αἰσθάνεται ὅτι παραιτεῖται ἀκόμη καὶ αὐτῆς ταύτης τῆς βιολογικῆς του ζωῆς! Νομίζει ὅτι γνωρίζει ἀπολύτως πῶς πρέπει νὰ ἐνδυθῇ, ἀλλὰ καὶ ποῖα ἐνδύματα νὰ περιβληθῇ˙ τί τροφὴ τοῦ χρειάζεται, ἀλλὰ καὶ πῶς πρέπει ἵνά την προμηθευθῇ! Ἐργάζεται «πυρετωδῶς», «ἀπὸ φυλακῆς πρωΐας μέχρι νυκτός», - ὡς λέγει ὁ ψαλμωδός, - προκειμένου ἵνα καλύψῃ τὰς τοιαύτας ἀνάγκας του, καὶ πολλάκις «ὑποχρεοῦται» ἀκόμη καὶ νὰ παρανομῇ ποικολοτρόπως διὰ νὰ τὰ … «καταφέρνῃ»!

Λεπτομερῶς ἕως ἀδιανοήτου σημείου, ἐπιδιώκει ἵνά μας «καθησυχάσῃ» ὅτι … δὲν εἶναι δυνατόν, ἵνα μεριμνᾷ Οὗτος ὁ Θεός, διὰ τὰ «πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ» καὶ διὰ τὰ «κρῖνα καὶ τὰ ἄνθη τοῦ ἀγροῦ», καὶ νὰ ἀδιαφορῇ ἢ καὶ νὰ ἀδυνατῇ νὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ διευκολύνῃ τὸν «ἀδύναμον» ἄνθρωπον! Καὶ εἰς τὸ προαναφερθὲν Ἁγιογραφικὸν βιβλίον τοῦ Ἰώβ, ἀλλὰ καὶ εἰς πληθώραν ἄλλων σημείων τῆς Παλαιᾶς τε καὶ Καινῆς Διαθήκης, βλέπομεν τὸν Κύριον νὰ μᾶς βεβαιοῖ ὅτι «ὑμῶν δὲ καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς πᾶσαι ἠριθμημέναι εἰσί»! Καὶ ἐνῶ γνωρίζομεν ἀλλὰ καὶ βιώνομεν τοῦτο τὸ ἀνύστακτον ἐνδιαφέρον καὶ τὴν ἀπέραντον Πατρικὴν ἀγάπην τοῦ Κυρίου μας, ἐπιμένομεν νὰ ἐπιχειρῶμεν εἰς τὰ ἰδικά μας θελήματα! Διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν διὰ παραδείγματος, … εἴμεθα ὡς τὰ νήπια ἐκεῖνα ἅτινα ἐπιμένουσιν εἰς τὸ θέλημά των καὶ νομίζουσιν ὅτι δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην τῆς χειραγωγήσεώς των ὑπὸ τῶν γονέων των! Ποῖος, ἆραγε, ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἐνήλικας θὰ ἐνεπιστεύετο τὴν ὁδήγησιν ἑνὸς αὐτοκινήτου, εἰς τὰς χείρας ἑνὸς νηπίου τὸ ὁποῖον ἐπιμένει ὅτι δύναται νὰ προβῇ εἰς τὸ τοιοῦτον ἐγχείρημα!

Καὶ ἐνῶ συμφωνοῦμεν ἅπαντες εἰς τὴν λογικὴν ταύτην, ἐπιμένομεν, ὅμως, ὅτι γνωρίζομεν περισσότερον καὶ καλύτερον ἀπὸ τὸν Πάνσοφον καὶ Παντοδύναμον Θεόν! Καὶ ἐνῶ, αἱ ἕως σήμερον «πρακτικαί» μας, μᾶς διαψεύδουσι διὰ τοῦ ἀποτελέσματος ὅτι εἴμεθα, πλέον ἀδύναμοι καὶ αὐτῶν τῶν νηπίων, συγκριτικῶς, ἀπέναντι τοῦ Θεοῦ, οὐδόλως θεωρῶμεν ὅτι ἔχομεν τὴν ἀνάγκην τῆς καθοδηγήσεως ἀπὸ τὸν Παντογνώστην Κύριον! Καὶ ἐνῶ, ἐπίσης, ζητῶμεν διὰ τῶν προσευχῶν ἡμῶν, ἵνα ὁ Θεὸς «ὁδηγῇ ἡμᾶς εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν», καὶ τὸν παρακαλοῦμεν, «γνώρισόν μοι Κύριε ὁδὸν ἐν ᾗ πορεύσομαι», δείχνομεν ὅτι δὲν ἔχομεν τὴν ἀνάγκην τῶν ὑποδείξεων καὶ συμβουλῶν Του!

 

Τὸ γνώρισμα τοῦ … Ἁγίου!

 

Ὅταν, συνήθως, ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας, προσπαθοῦμε νὰ παρουσιάσωμεν τὰ ποικίλα κατορθώματά των ὡς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τοὺς ἀνέδειξαν ὡς … Ἁγίους! Εἴτε τὸ προορατικόν τους χάρισμα, εἴτε τὰ θαύματά των, εἴτε τὰ ἀσκητικά των ἀγωνίσματα, εἴτε τὰς προσευχὰς καὶ νηστείας των, εἴτε τὰ μαρτύριά των! Ὅμως, - καὶ ἂς μὴ ἐκπλαγῶσι τινὲς ἐκ τούτου, - ταῦτα πάντα ἦσαν δῶρα τοῦ Κυρίου πρὸς τούτους!

Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἦτο καὶ εἶναι τὸ καθ’ αὐτὸ γνώρισμα τοῦ Ἁγίου, ἦτο … ἡ ἀπόλυτος ἀγάπη των, ἀλλὰ καὶ ἐξάρτησίς των ἀπὸ τὸν Κύριον! Ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔλεγεν ὁ σύγχρονος Ἅγιός μας, ὁ Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης, «Κύριε, χωρὶς ἐσένα δὲν μπορῶ καὶ δὲν ἀντέχω»! Εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὀποῖον βλέπομεν εἰς ἅπαντας τοὺς Ἁγίους, δηλαδή, τὴν ἀπόλυτον προσκόλησίν των εἰς τὸν Θεὸν ὥστε νὰ μὴν δύναται οὐδεὶς καὶ τίποτε, νὰ χωρίσῃ τούτους ἀπὸ τὸ Θεόν! «Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; Θλῖψις ἢ στενοχωρία ἢ διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ἢ μάχαιρα;» (Ρωμ. Η΄ 35)! Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς συνέστησεν ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος ὅταν εἶπεν, «ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. Η΄ 4)! Ὅπως τὰ νήπια δὲν χωρίζονται ἐκ τῆς μητρός των ἔναντι τοῦ οἵουδήποτε ἀνταλλάγματος, οὕτω καὶ ὁ Ἅγιος, δὲν διανοεῖται ἵνα ζήσῃ ἔστω καὶ πρὸς στιγμήν, ἀποκεκομμένος ἐκ τοῦ Θεοῦ!

Τοῦτο διδάσκει καὶ συνιστᾷ σήμερον ὁ Θεῖος Λόγος, φίλοι μου ἀναγνῶσται! Τοῦτο ἀς θέλωμεν καὶ ἀς ἐπιδιώκωμεν˙ καὶ τοῦτο ἀρκεῖ ἵνα ἐπιτύχωμεν τῆς «ἐπηγγελμένης Βασιλείας»! Ἀμήν!

 

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

 

      Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

 

 

 

Κυριακή 21 Ιουνίου 2026

Εβδομαδιαίο  Φυλλάδιο 
«Για τους Γονείς της Ενορίας»

Ιερός Ναός Γενέσιον Τιμίου Προδρόμου Παραλίας Πατρών

Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για να διαβάσετε τα κείμενα

Εφημερίδα "ΔΙΨΩ" ΜΑΙΟΣ 2026

Δ Ι Ψ Ω

Από την Ελληνορθόδοξη Κοινωνία Προσώπων «ΔΙΨΩ»

Μάιος 2026

Διαβάστε ολόκληρη την Εφημερίδα του Μαϊου. 

Θα την βρείτε ΕΔΩ σε μορφή ψηφιακού εντύπου.

Μην βιάζεις τον άλλο, μην τον πιέζεις. Γιατί;

 

Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

Εβδομαδιαίο  Φυλλάδιο 
«Για τους Γονείς της Ενορίας»

Ιερός Ναός Γενέσιον Τιμίου Προδρόμου Παραλίας Πατρών

Πατήστε πάνω στις φωτογραφίες για να διαβάσετε τα κείμενα

Ἡ ἀποδοχή ... ! - π. Τιμόθεος Παπασταύρου

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΔΕΥΤΕΡΑΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (14 ΙΟΥΝΙΟΥ 2026) 

«Δεῦτε ὀπίσω μου» 

Ἡ τιμητικὴ πρόσκλησις!

«Δεῦτε ὀπίσω μου», σημαίνει, «ἀκολουθεῖστε με». Σημαίνει - κατ’ ἐπέκτασιν – «ἐγὼ θὰ προηγοῦμαι καὶ ἐσεῖς θὰ μὲ ἀκολουθῆτε»! Σημαίνει δέ, τέλος, σὲ ἐκτεταμένη παράφραση, «θὰ κάνετε ὅ,τι σᾶς λέγω καὶ θὰ κινῆσθε ὅπως σᾶς ὑποδεικνύω, διότι ... ἐγὼ γνωρίζω ἐνῶ ἐσεῖς ... ὄχι»! Μὲ αὐτὰ τὰ λόγια, ἐκάλεσεν ὁ Κύριος τοὺς τέσσαρες ἐκείνους ἐκ τῶν μαθητῶν Του (τὸν Πέτρο, τὸν Ἀνδρέα, τὸν Ἰάκωβο καὶ τὸν Ἰωάννη) νὰ τὸν ἀκολουθήσουν καὶ νὰ γίνουν συνοδοιπόροι Του εἰς τὴν τριετῆ ἐπίσημον παρουσίαν Του ἀνὰ μέσον τῶν ἀνθρώπων.

Ἡ κλῆσις (πρόσκλησις), εἶναι, ἀσφαλῶς, τιμητική ... Ὅμως, οἱ ὅροι καὶ οἱ περιορισμοὶ τοὺς ὁποίους θέτει ὁ Ραββί, εἶναι δύσκολοι καὶ ἴσως διὰ κάποιους ἀκατόρθωτοι! Ἐὰν ἀναλογισθῶμεν τὴν αὐτοπεποίθησιν καὶ ὑπερηφάνειαν τοῦ ἀνθρώπου, - ὄχι μόνον τοῦ πλουσίου καὶ δυνατοῦ, ἀλλά, ἀκόμη καὶ ἐκείνου τοῦ εὐτελοῦς καὶ πτωχοῦ καὶ ἀδυνάτου, - τότε θὰ καταλάβωμεν τὴν σημασίαν τοῦ Θείου τούτου λόγου.

Βεβαίως, ἴσως κάποιοι σκεφθοῦν, ὅτι εἶναι αὐτονόητον, ὁ κάθε ἄνθρωπος, ὅση σοφίαν καὶ ἂν διαθέτῃ καὶ ὅση δύναμιν καὶ ἄν ἐλέγχῃ, νὰ μὴ δύναται νὰ ἀντιπαρατεθῇ εἰς τὴν Παντοδυναμίαν καὶ Πανγνωσίαν τοῦ Θεοῦ! Θεωρητικῶς καὶ λογικῶς σκεπτόμενος, εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ σκεφθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ... Ὅμως, ὁ ἐγωϊσμός του, σχεδὸν πάντοτε, δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ πράξῃ τὰ ... αὐτονόητα καὶ δυστυχῶς ἐκτρέπεται! Θέλει τὸν Θεὸν εἰς τὴν ζωήν του, ἀλλὰ μὲ τοὺς περιορισμοὺς ποὺ θὰ θέσῃ ὁ ἴδιος ... Συμφωνεῖ καὶ δέχεται τὴν Θείαν βοήθειαν, ἀλλά, ὄχι πάντοτε ...! Ζητεῖ καί, πολλάκις μάλιστα, ἐναγωνίως τὸ «χέρι τοῦ Θεοῦ», ἀλλὰ ... ὅσον συμφωνεῖ καὶ ὁ ἴδιος ...! Μὲ ἄλλα λόγια, ... θέλουμε τὸν Θεόν, ἀλλὰ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν αὐστηρὰν ... ἐπιτήρησίν μας !!!

Ὁ Κύριος, ὅμως, δὲν ἐδέχθη ποτὲ συμβουλὰς καὶ ὑποδείξεις! Μαθητὰς εἶχεν καὶ ὄχι ... συμβούλους! Ἀκόμη καὶ εἰς τὰς ὧρας τοῦ Τιμίου Πάθους Του, δέχεται προσβολὰς καὶ βλασφημίας καὶ χυδαιότητας καὶ βαναύσους χειροδικίας καὶ ἐξευτελισμούς ... ἀλλὰ ὄχι διδασκαλίας καὶ μαθήματα καὶ ὑποδείξεις ...! Αὐτὸς εἶναι ὁ μόνος Ραββὶ καὶ Διδάσκαλος, ὡς ὁ Ἴδιος εἶχεν εἴπει εἰς τοὺς μαθητάς Του: «Ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε ραββί· εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστιν ὁ διδάσκαλος, ὁ Χριστός· πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε. ... Μηδὲ κληθῆτε καθηγηταί· εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστιν ὁ καθηγητής, ὁ Χριστός» (Ματθ. ΚΓ΄ 8-10).

 

Ἡ ἀποδοχή ... !

Θὰ ἠδύναντο οἱ τέσσαρες ἐκεῖνοι μαθηταί, καθὼς καὶ οἱ ὑπόλοιποι, νὰ ἀρνηθοῦν τὴν προσχώρησίν των εἰς τὴν εὐλογημένην ἐκείνην ὁμάδα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ! Ἦσαν ἐλεύθεροι νὰ ἐπιλέξουν τὰς ἐργασίας των καὶ τὴν διαβίωσίν των μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των καὶ νὰ στραφοῦν εἰς ἄλλα κοσμικὰ ἐνδιαφέροντα ... Ὅμως ἐπιλέγουν τὴν μάθησιν καὶ συμβίωσιν μετὰ τοῦ Διδασκάλου! Ὡς ἤδη ἀνεφέραμεν, ... ἐπιλέγουν τὸ δύσκολον καὶ κατὰ τὴν κοινὴν λογικήν, ἀκατόρθωτον καὶ ἀκολουθοῦν τὸν Κύριο, ἐπιλέγοντες ἕναν ἀνώτερο τρόπο ζωῆς ... Δὲν τοὺς ἐνδιαφέρουν αἱ κοσμικαὶ ἀνέσεις καὶ ἡδοναί, ἀλλὰ ἀναπαύονται εἰς τὴν αὐθεντίαν τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ γλυκύτης τὴν ὁποίαν βιώνουν, τοὺς κάνουν νὰ ξεχνοῦν ἀκόμη καὶ τὴν θαλπωρὴν τῶν ἰδίων οἰκογενῶν των! Εἶναι χαρακτηριστικὸς ἐκεῖνος ὁ λόγος τὸν ὁποῖον ἀπήντησεν ὁ Πέτρος, ὅταν ὁ Κύριος ἐκάλεσε δημοσίως τοὺς μαθητάς Του, ἐὰν θέλουν ... νὰ φύγουν ἀπὸ κοντά Του. «Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; ρήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις· καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος» (Ἰωάν. ΣΤ΄ 68-69).

Αὕτη ἡ ἀλήθεια, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θέλγει καὶ σαγηνεύει τοὺς Ἀποστόλους νὰ χαίρονται καὶ νὰ παραμένουν πλησίον τοῦ Διδασκάλου των. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ... ἡ Ἀλήθεια! Εἶναι τὸ ἀκόμη σπουδαιότερον, κατὰ πόσον ... θέλουσι τὴν Ἀλήθειαν! Λέγομεν δὲ καὶ διευκρινίζομεν τοῦτο, διότι, ἅπαντες σχεδόν, ὁμιλοῦσι καὶ ... ὀμνύουσιν ὑπὲρ τῆς Ἀληθείας, ἀλλὰ ἐλάχιστοι τὴν ἐπιθυμοῦσιν ὡς τρόπον ζωῆς! Ἂς ἐνθυμηθῶμεν τὴν ἀπάντησιν  ἐκείνην τοῦ Πιλάτου εἰς τὸν Χριστὸν ὅταν Ἐκεῖνος τοῦ εἶπεν, «Ἐγὼ εἰς τοῦτο γεγέννημαι καὶ εἰς τοῦτο ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον, ἵνα μαρτυρήσω τῇ ἀληθείᾳ ... Λέγει αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· τί ἐστιν ἀλήθεια;» (Ἰωάν. ΙΗ΄ 37-38). Δὲν ἐρωτᾷ διὰ νὰ μάθῃ, ἀλλὰ ... εἰρωνεύεται καὶ περιφρονεῖ τὴν Ἀλήθεια! Θὰ τὸ ἑρμηνεύομεν, «δὲν βαρυέσαι! Μὲ τὴν ἀλήθεια θὰ ἀσχολούμεθα τώρα; Δὲν κοιτᾶς νὰ γλυτώσῃς τὸ θάνατο;»

Τοῦτο, θὰ ἐλέγομεν, ὅτι ἦτο ἓν ἐκ τῶν κατορθωμάτων τῶν Μαθητῶν ..., ὅτι προετίμησαν τὴν Ἀλήθειαν ἔναντι οἵουδήποτε ἄλλου ἀνταλλάγματος. Ἀπεδέχθησαν τὴν κλῆσιν ... διὰ νὰ εὑρίσκονται πλησίον τῆς ... Ἀληθείας! Καὶ τὸ νὰ εὑρίσκεται κανεὶς συνεχῶς πλησίον τῆς ... Ἀληθείας, εἶναι ἀκατόρθωτον διὰ τὰς ἀνθρωπίνας δυνατότητας! Οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι ἀκολουθοῦν τὸν Κύριο μὲ ζῆλο καὶ αὐταπάρνησιν καὶ ὡς ἄνθρωποι καὶ αὐτοί, στεροῦνται ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα, ὁ κόσμος καὶ αἱ ἀνάγκαι τῆς ζωῆς αὐτῆς τῆς προσκαίρου, ἀπαιτοῦν! Ὅμως αὐτὴ ἡ ἐπιλογή τους καὶ ἡ προσαρμογή τους στὶς Θεῖες ἀπαιτήσεις, ... ἀνέδειξαν τούτους ... Ἁγίους Ἀποστόλους! Ἀξίζει, ἐν προκειμένῳ, νὰ θυμηθοῦμε μία ἐρωταπόκριση, μεταξὺ τοῦ Πέτρου καὶ τοῦ Χριστοῦ μας: "Εἶπε δὲ ὁ Πέτρος· ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐδείς ἐστιν ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν ἢ γονεῖς ἢ ἀδελφοὺς ἢ γυναῖκα ἢ τέκνα ἕνεκεν τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ, ὃς οὐ μὴ ἀπολάβῃ πολλαπλασίονα ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν αἰώνιον" (Λουκ. ΙΗ΄ 28-30).

 

"Δεῦτε ὀπίσω μου" .

Ἡ τιμητικὴ ἐκείνη πρόσκλησις τοῦ Χριστοῦ μας πρὸς τοὺς μαθητάς Του, δὲν ἔπαυσε νὰ ἰσχύῃ, καὶ νὰ ἀπευθύνεται πλέον πρὸς κάθε ἄνθρωπον! Τὴν ἐπανέλαβε, ἄλλωστε, ὁ Ἴδιος καὶ δύο καὶ τρεῖς φοράς, διὰ νὰ μᾶς βεβαιώσῃ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν Του, ... δὲν εἶναι πλέον περιορισμένος! «ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μάρκ. Η΄ 34). Ὅποιος ἐπιθυμεῖ καὶ νοσταλγεῖ τὴν ἐν Χριστῷ ζωήν, εἶναι ἐλεύθερος νὰ ἀκολουθήσῃ καὶ νὰ βαδίσῃ εἰς τὰ ἴχνη τοῦ Διδασκάλου! Ἡ προϋπόθεσις, ὅμως, ... πάντοτε θὰ ἰσχύῃ! Θὰ Τὸν ἀκολουθοῦμε καὶ δὲν θὰ Τὸν ... προσπερνοῦμε!

 

                                                                                    Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

 

                                                                              Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν

 

Εξαρτήσεις και Εξάρτηση - π. Αθανάσιος Μυτιληναίος

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, Εξάρτησις και εξαρτήσεις (Κυριακή Β΄ Ματθαίου)

ΚΥΡΙΑΚΗ Β΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[: Ματθ. 4,18-23]

    Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

«ΕΞΑΡΤΗΣΙΣ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ»

   [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 28-6-1992]  (Β263)    

    Καθώς, αγαπητοί μου, ανοίγει η εκκλησιαστική περίοδος του ευαγγελιστού Ματθαίου, η Εκκλησία μας, παρουσιάζει την ωραία εκείνη εικόνα που ο Κύριος αναζητά τους πρώτους Του μαθητάς παρά την λίμνην της Τιβεριάδος. Εκεί βρήκε τα πρώτα δύο ζεύγη αδελφών, που τους κάλεσε κοντά Του. Ήταν ο Πέτρος και ο Ανδρέας, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης. Ήταν ένα όμορφο πρωινό στην ακρολιμνιά. Εκεί, στα ήσυχα νερά της λίμνης, είδε το πρώτο ζεύγος, «βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν· ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς». Ρίχνοντας το δίχτυ τους στη θάλασσα· γιατί ήσαν αλιείς. Και τους λέγει: «Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων». Και εκείνοι «εὐθέως ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ». Κι εκείνοι αμέσως, αφού άφησαν τα δίχτυα τους, τον ηκολούθησαν. Και αφού προχώρησε λίγο πιο πέρα ο Κύριος, είδε το δεύτερο ζεύγος αδελφών. Τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη. Λέγει τότε και σ’ αυτούς να Τον ακολουθήσουν. «Οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ». Εκείνοι δε αμέσως, αφού άφησαν το πλοίο και τον πατέρα τους, Τον ηκολούθησαν.

   Οι πρώτοι άφησαν τα δίχτυα τους και Τον ακολουθούν. Οι δεύτεροι άφησαν πλοίο και πατέρα και ακολούθησαν τον Ιησούν. Μένομε, αγαπητοί μου, έκπληκτοι, που τόσο οι πρώτοι, όσο και οι δεύτεροι, άφησαν ευθέως, αμέσως, ό,τι τους συνέδεε και ακολουθούν τον Χριστόν.Τους χαρακτηρίζει εκείνο το «ευθέως», τους χαρακτηρίζει μία ανεξαρτητοποίησις με ό,τι ήσαν δεμένοι. Με πρόσωπα και με πράγματα. Είναι εκπληκτικόν. Και μένουν στην εξάρτηση του Ιησού, χωρίς όρους και συμφωνίες.

    Αυτήν την απόρριψη των εξαρτήσεων και τη μετάβαση σε μία νέα εξάρτηση, αγαπητοί μου, θα δούμε σήμερα. Οι μαθηταί, σαν ψαράδες το επάγγελμα - ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς- για να μη θεωρηθεί ότι απλώς έκαναν το χόμπυ τους, δηλαδή ήσαν ερασιτέχνες, πήγαν στη λίμνη εκεί, για να ψαρέψουν. Ήσαν επαγγελματίαι. Ζούσαν. Ήταν η δουλειά τους. Οι μαθηταί, λοιπόν, σαν ψαράδες επαγγελματίαι και σαν άνθρωποι, είχαν τη δική τους οικογένεια· όπως ο Πέτρος. Είχε πενθερά, μας σημειώνει κάπου αλλού το Ευαγγέλιο. Ή ήσαν άγαμοι ακόμη, όπως ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης, στην πατρική τους οικογένεια, με τον πατέρα τους και τη μητέρα τους και τα τυχόν άλλα τους αδέλφια. Πάντως ευρίσκοντο στον χώρον των νομίμων και φυσικών εξαρτήσεων.

     Πράγματι, κάθε άνθρωπος που έρχεται εις τον κόσμον, από τη στιγμή που παίρνει διαστάσεις υπάρξεως μέσα σε αυτά τα σπλάχνα ακόμη της μάνας του, μπαίνει στην εξάρτηση του χώρου και του χρόνου. Ο άνθρωπος κατ’ ανάγκην είναι χωροχρονικός. Δύο δεσμά που μπαίνουν αμέσως στην κάθε ύπαρξη και από τα οποία δεσμά του χώρου και του χρόνου, είναι αδύνατον να απαλλαγεί κάθε ύπαρξις, φυσικά και αυτός ο άνθρωπος. Έτσι γεννιέται ο άνθρωπος και κατοπινά μπαίνει σε ένα πολύπλοκο δίκτυο εξαρτήσεων, αλληλεξαρτήσεων. Άνθρωποι με ανθρώπους, κοινωνικά, έχομε μίαν εξάρτησιν κοινωνικά και άνθρωποι με περιβάλλον βιολογικά. Αναπνέομε τον αέρα, χωρίς αέρα δεν μπορούμε να ζήσουμε, εξαρτώμεθα από τον αέρα, το οξυγόνο του αέρος, ακόμη από το νερό, από τις τροφές, από τον ήλιο… Γενικά εξαρτώμεθα. Από τη βαρύτητά μας επάνω στη Γη κ.ο.κ. Και αυτή η Γη μας ακόμη, εξαρτάται από τον δικό μας τον ήλιο. Πώς κινείται η Γη μας; Κινείται περί τον ήλιον, εξαρτώμενη απ’ αυτόν. Αλλά και ο ήλιος ο δικός μας ανήκει στον δικό μας τον Γαλαξία. Αν λογαριάσει κανείς, ότι υπάρχουν, όσα είδαμε τουλάχιστον μέχρι σήμερα, κάπου διακόσια εκατομμύρια Γαλαξίαι. Και κάθε Γαλαξίας έχει εκατομμύρια και δισεκατομμύρια ηλίους. Το ένα εξαρτάται από το άλλο. Και αυτές όλες οι εξαρτήσεις είναι εντελώς, εντελώς φυσικές εκ κατασκευής. Έτσι ο Θεός έκανε τα πράγματα, γιατί έτσι ήθελε να κάνει τα πράγματα. Να έχουν μια αλληλεξάρτησιν. Δεν υπάρχει τίποτε, μα απολύτως τίποτε εις τον κόσμον αυτόν, ανεξάρτητον. Ούτε ένα ηλεκτρόνιον. Δεν λέγω άτομον της ύλης. Ούτε ένα ηλεκτρόνιον δεν έχει, θα λέγαμε, ανεξαρτησία. Τα πάντα εξαρτώνται. Ένα μόνο δεν εξαρτάται. Ο Θεός. Ο Θεός είναι έξω από όλα αυτά. Είναι ανεξάρτητος ο Θεός.

     Μέσα λοιπόν σε αυτές τις δαιδαλώδεις αλληλεξαρτήσεις, ο Θεός θέλει να πετυχαίνεται η κοινωνία των όντων και όλα τα όντα μαζί, την κοινωνία με τον Θεό, διά των χειρών του ανθρώπου. Είδατε προηγουμένως στη Θεία Λειτουργία; Εσηκώσαμε το άγιο ποτήριον και το άγιο δισκάριον προς της τελεσιουργήσεως του μυστηρίου και του είπαμε, εσείς Του είπατε του Θεού, δια στόματος ιερέως: «Τά σά ἐκ τῶν σῶν Σοι προσφέρομεν». Σεις το είπατε, με τα χέρια του ιερέως και το κάνατε. Γιατί εσείς φτιάξατε το κρασί και το πρόσφορο. Και προσφέρει ο ιερεύς με τα χέρια, τα δικά του είναι, αλλά τα δικά σας χέρια, εις τον Θεόν την κτίσιν. Έτσι βλέπει κανείς ότι πραγματικά όλα τα όντα μαζί πρέπει να τύχουν μιας κοινωνίας με τον Θεό, δια των χειρών του ανθρώπου.

     Ο άνθρωπος προσφέρει, ως ιερεύς, την κτίσιν στον Θεό. Προσέξατέ το. Πας άνθρωπος. Είναι εκείνο που λέγει και στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη, ότι ο Θεός τον λαόν Του τον έκανε να είναι ἱερεῖς καί βασιλεῖς. Το γνωστόν βασίλειον ἱεράτευμα. Δεν είναι βέβαια της ώρας να πούμε τι σημαίνει για τον κάθε πιστό που βαπτίζεται, ότι είναι ιερεύς της Δημιουργίας. Και ιερεύς του εαυτού του στον Θεό. Προσφέρει στον Θεό. Όταν λέει στην προς Ρωμαίους ο απόστολος Παύλος: «Να προσφέρετε θυσίαν ζώσαν και ευάρεστον εις τον Θεόν. Την λογικήν»,  λέγει, -δηλαδή πνευματικήν- «λατρεία στον Θεό». Τι είναι; Η καθαρότητα του εαυτού σας. Είναι εκπληκτικό αυτό, αγαπητοί μου. Έτσι ζούσε ο Αδάμ στον Παράδεισο. Προσφέροντας την κτίσιν. Εξηρτημένος από την φύσιν, διότι έτρωγε, έπινε, ανέπνεε. Ωστόσο προσφέρει στον Θεό την κτίσιν ως ιερεύς της Δημιουργίας. Είναι μεγαλειώδες. Έτσι το θέλει ο Θεός. Και ξαναλέγω: είναι μεγαλειώδες.

     Ο Αδάμ όμως με την παραδοχή που έκανε με τον διάβολο, αμέσως πέρασε από τον χώρον των θείων και φυσικών και νομίμων εξαρτήσεων, στον χώρο της δαιμονικής εξαρτήσεως. Κι από δω αρχίζει μία περιπέτεια δαιμονικών αλληλεξαρτήσεων. Η φύσις δαιμονοκρατείται με την πτώση του Αδάμ και ο άνθρωπος εξαρτάται πλέον από μίαν δαιμονοκρατουμένη κτίση. Έχουν πολλή σημασία αυτά. Αρχίζει η ιστορία των παθών εις τον άνθρωπον. Ο άνθρωπος αρχίζει να σωριάζει στον εαυτό του ή καλύτερα, να τον εθίζει στα πάθη. Και τα πάθη δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο χρονισμός συγκεκριμένων αμαρτημάτων. Αν πω ψέματα και ξαναπώ, έκανα αμαρτία. Και ξαναπώ και ξαναπώ, τότε αυτή η αμαρτία γίνεται πάθος, γίνεται εθισμός. Και έχω μία ροπή, χωρίς κανείς να με προκαλεί, να λέγω ψέματα εκεί που θα ήταν περιττό να πω ψέματα. Γιατί; Γιατί αυτό έγινε πάθος. Έτσι, αγαπητοί μου, όλα τα αμαρτήματα, εάν χρονίσουν, γίνονται πάθη. Τα πάθη πλέον όμως επιβάλλουν την εξάρτηση στον άνθρωπο.

     Εδώ είναι που γίνεται ο άνθρωπος ένα τραγικόν πρόσωπον. Εξάρτησις από τα πάθη αφύσικος και παράνομος. Δηλαδή και παρά φύσιν και παρά νόμον. Αυτό θα πει αφύσικος και παράνομος. Ο άνθρωπος γίνεται δούλος των παθών. Δεν διστάζει με τον τρόπον αυτόν, όχι μόνον τις εντολές του Θεού να παραβεί –παράνομος-  αλλά και αυτούς τους φυσικούς νόμους να παραβεί και λέγεται «παρά φύσιν άνθρωπος». Να αναφέρω τι σημαίνει παρά φύσιν άνθρωπος; Είναι φοβερό. Κάπου ο Δανιήλ αναφέρεται εις τον Αντίχριστον και λέγει εκεί ότι θα καταργήσει νόμον, τον νόμον και την φύσιν. Δεν είναι όμως της ώρας αυτό. Απλώς έκανα έναν υπαινιγμό.

    Τώρα ο άνθρωπος, μετά την πτώση του, τι κάνει; Αναζητά την ηδονή. Την ηδονή εν ευρεία εννοία. Άμεσα. Εκείνη η οποία με τη σειρά της η ηδονή επιβάλλει την εξάρτηση από αυτήν του ανθρώπου. Τον κάνει δούλο τον άνθρωπο η ηδονή. Η ιστορία της ηδονής ξεκίνησε από τον Παράδεισο. Όταν η Εύα είδε ότι ο καρπός ήταν ωραίος, λέγει να τον βλέπεις, και γλυκύς  να τον τρως. Μέχρι τότε, δεν έβλεπε η Εύα τον καρπόν; Πώς τώρα ξυπνά μία άλλη επιθυμία; Όπως λέγει ο άγιος Ανδρέας Κρήτης στον μεγάλο του Κανόνα: αυτή η «παράλογος ἐπιθυμία, ἡ παράλογος βρώσις». Τι είναι λοιπόν αυτό; Απ΄τη στιγμή που ο άνθρωπος δοκιμάζει, αφού ξεκινάει από κει η αναζήτηση της ηδονής, της ευχαρίστησης πάντα, ξαναλέγω, εν ευρεία εννοία, επέρχεται η οδύνη. Εφεξής, ηδονή και οδύνη, θα πηγαίνουν πλάι πλάι. Έκτοτε ο άνθρωπος την αναζητά, παρ’ ότι γνωρίζει την οδύνη, αναζητά την ηδονή και με τον τρόπον αυτόν εδημιούργησε τον ευδαιμονισμό· που είναι ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός του πνευματικού βίου. Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος ότι «ὁ εὐδαιμονισμός διώκει μηδενός διώκοντος». Ότι ο ευδαιμονισμός διώκει όχι όπως ο Νέρων και ο Διοκλητιανός. Εκεί οι Χριστιανοί πραγματικά εχαλυβδώνοντο και αντιστέκονταν και γίνονταν μάρτυρες. Ο ηδονισμός, η ευημερία, παραλύει τον άνθρωπον και παραδίδεται εις το κοσμικόν φρόνημα. Γι΄αυτό λέγει ο Ιερός Χρυσόστομος ψυχολογικότατα και αληθινότατα ότι όλη αυτή η ιστορία είναι η χειρότερη για τον άνθρωπο.

     Ακόμη ο ευδαιμονισμός αναζητείται στον πλούτον. Δηλαδή στα πολλά αγαθά, δηλαδή σε εκείνα που είναι παραπάνω από τις ανάγκες μας. Εκείνο το ξεπέρασμα, που λέγει ο Απόστολος «ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα». Με αυτά τα πολλά αγαθά γεννιέται η αλαζονεία του βίου, δηλαδή είναι μία επίδειξις και μια προβολή ενός νομιζομένου υπάρχοντος και υπερέχοντος εγώ. «Εγώ είμαι εγώ!». Αναζητείται ακόμη μέσα εις τον ευδαιμονισμό, ένας πληθωρικός πολιτισμός και μάλιστα τεχνικός. Αναζητείται ακόμη η ικανοποίησις του γενετησίου ενστίκτου. Με όλο το ρεπερτόριο των διαστροφών. Επέρχεται κορεσμός και αναζητούμε νέους τρόπους ικανοποιήσεως, που είναι ο χώρος των παρεκτροπών, των διαστροφών. Αυτό έκαναν οι Σοδομίται. «Ἐπλήσθησαν ἄρτου», λέει η Γραφή. Δηλαδή χόρτασαν. Χόρτασαν, είχαν πολλά αγαθά. Και αναζητούσαν να βρουν σε νέους τρόπους την ηδονή.

    Το κάπνισμα, ναι, προσέξτε, το κάπνισμα, το κάπνισμα είναι ηδονιστικόν. Γι΄αυτό και δεν μπορεί ο άνθρωπος να το κόψει. Διεγείρει το νευρικό σύστημα. Και αφήνει μνήμη επάνω στο νευρικό σύστημα. Κι αν το΄κοψες, αδελφέ μου, κάποια φορά, υπάρχει μεγάλη πιθανότης να το ξαναθυμηθείς. Γιατί απλούστατα είναι ναρκωτικόν. Και όπως δόθηκε ο χαρακτηρισμός «κοινής αποδοχής». Ναρκωτικόν κοινής αποδοχής. Ναι. Το κάπνισμα λοιπόν μπορεί να χαρακτηριστεί το σήμα κατατεθέν του ηδονιστικού πολιτισμού μας. Δεν είναι υπερβολή. Διότι το κάπνισμα άνοιξε τον δρόμο· τον δρόμο στα ναρκωτικά· που αποτελούν πλέον την κορωνίδα του πράγματος. Κανείς δεν έπεσε στα ναρκωτικά εάν προηγουμένως δεν έμαθε να καπνίζει. Είναι η πρόσβασις. Είναι η γέφυρα.

    Μάλιστα αυτές τις ημέρες, χθες, προχθές, είχαμε την ημέρα κατά των ναρκωτικών. Ας θεωρηθούν κι αυτά που λέμε, μία μικρή, σπουδαιοτάτη όμως, με θεολογικό υπόβαθρο, συμβολή εις την προσπάθεια αυτή, γιατί έχω παρατηρήσει ότι κάνομε μνεία των πραγμάτων, εισηγούμεθα μύριες μεθόδους, εκτός από κείνη την σπουδαία, την τρανή. Να βάλομε στα παιδιά μας τον φόβο του Θεού. Και την μη αναζήτηση της ηδονής, μ’ αυτήν την ευρεία έννοια.

    Έτσι, κάπνισμα και ναρκωτικά, δημιουργούν φοβερές εξαρτήσεις στον άνθρωπο. Φοβερές. Να κάνω περιγραφή; Δεν κάνω. Μπορεί και με τα μάτια σας να είδατε τους ανθρώπους θύματα, ιδίως νέους, αυτών των καταστάσεων. Ξέρετε ότι στην Ελλάδα, από τον μαθητόκοσμο έχομε 27.000 μαθητάς, αγόρια και κορίτσια, που παίρνουν ναρκωτικά; Το ακούσατε καλά; Εικοσιεφτά χιλιάδες μαθητάς έχομε. Δεν σας ανησυχεί αυτό; Δεν μπορείτε να σκεφτείτε ότι ένα παιδί σας, ένα εγγόνι σας, μπορεί να είναι μέσα σε αυτόν τον αριθμό; Κι επειδή είπαμε αυτόν τον σύνδεσμο της ηδονής με την οδύνη, γι΄αυτό σήμερα βλέπομε άπειρα θύματα που ξεκινούν από την ηδονή και εξαρτώμενοι από αυτήν, ζουν την πιο φοβερή οδύνη, την πιο τραγική οδύνη. Μέχρι τον θάνατο! Και οι εξαρτήσεις αυτές δημιουργούν την πιο στυγνή τυραννία.

    Και ο άνθρωπος θα μένει πάντοτε καταδικασμένος σε αυτές τις δαιμονικές, πώς αλλιώς να το πούμε, τις δαιμονικές εξαρτήσεις; Τα ναρκωτικά ποιος τα έφτιαξε; Ο Θεός, αγαπητοί μου. Είναι υπεύθυνος ο Θεός; Άπαγε. Τα σταφύλια που κάνουν κρασί, ποιος τα δημιούργησε; Ο Θεός. Αν υπάρχουν μέθυσοι, φταίει ο Θεός; Άπαγε της βλασφημίας! Είναι η δαιμονική υπόδειξις: «Φάε αυτό». Μα ο Θεός δεν το έκανε γι’ αυτό να το φας. Όλα τα πράγματα δεν δοκιμάζονται. Έχουν ποικίλους σκοπούς, αν το θέλετε, αποτελούν, αν το θέλετε, αποτελούν και σκοπόν να μην είχαν, που έχουν σκοπόν, και σκοπόν να μην είχαν, αποτελούν το δένδρο της γνώσεως καλού και κακού, που σου λέει ο Θεός: «Απ’ αυτό δεν θα δοκιμάσεις». Βλέπετε ότι μέσα στην Ιστορία συνεχίζει η παρουσία του δένδρου του καλού και του κακού;

    Αλλά πάντα θα μένουν έτσι τα πράγματα; Όχι, αγαπητοί μου. Γι΄αυτό ήλθε ο Υιός του Θεού. Να σπάσει αυτές τις αφύσικες εξαρτήσεις και να μας ξαναφέρει στη φυσική και θεϊκή εξάρτηση. Ο Χριστός μάς ξαναγύρισε στο μέτρο της χρήσεως της κτίσεως. Μόνο ό,τι είναι φυσικόν, ευλογείται. Ό,τι είναι αφύσικον, δεν ευλογείται. Ο γάμος ευλογείται· αλλά όχι η πορνεία. Η λήψη τροφής ευλογείται. Γιατί έτσι κατασκευαστήκαμε. Θυμηθείτε όταν ανέστησε την κόρη του Ιαείρου και είπε: «Δώσατέ της να φάει». Εκείνος που την ανέστησε, δεν θα μπορούσε να τη δυναμώσει άνευ τροφής; Όχι· έτσι τα κατασκεύασε ο Θεός. Αλλά ωστόσο δεν είναι ευλογημένη η γαστριμαργία. Μας είπε να αγαπάμε τους γονείς μας και τα παιδιά μας και τους άλλους ανθρώπους. Αλλά όχι πιο πάνω από τον Θεό. Έβαλε μία ιεράρχηση. Μας έδωσε μια ωραία φύση, που μπορούμε να την εκμεταλλευώμεθα, αλλά όχι να την καταχρώμεθα. Ή να την καταστρέφομε ή να την θεοποιούμε. Με τον τρόπον αυτόν ο Κύριος μας έβγαλε από τη δαιμονική και παράνομη εξάρτηση σε μία φυσική και νόμιμη. Και όχι μόνον ο Χριστός μας ελευθέρωσε από την αφύσικη και δαιμονική εξάρτηση, αλλά και κάτι πολύ περισσότερο, ασύλληπτα περισσότερο. Ήλθε να σπάσει τα δεσμά του καθηλωμένου Προμηθέα από τον Καύκασον της φθοράς και του θανάτου. Γιατί; Γιατί μετά την κοινήν ανάστασιν, δεν θα υπάρχει φθορά. Φθορά θα πει μεταβολή σωματική. Τρώγω, πεινώ, κοιμάμαι, κουράζομαι. Και λέγει ο Παύλος ότι «Ὁ δὲ Θεὸς καὶ ταύτην(την κοιλίαν, γράφει στους Κορινθίους στην Α΄επιστολή του) καὶ ταῦτα (τα βρώματα, τα φαγητά)  καταργήσει». Γιατί; Δεν θα υπάρχει πλέον η φθορά. Καταργείται και ο θάνατος. Φθορά και θάνατος, καταργούνται αυτά. Κοιλία λοιπόν και θάνατος, είναι οι δύο ακαταμάχητοι εχθροί που νικώνται. Και από τους οποίους εχθρούς τώρα, έχομε πλήρη εξάρτηση.

    Αυτά μας έφερε ο Κύριος. Ήρθε να σπάσει λοιπόν τους δεσμούς του κακού και των εξαρτήσεων. Παρατηρούμε ότι όταν ο Κύριος κάλεσε τα δύο ζεύγη των αδελφών, Πέτρον, Ιάκωβον, Ιωάννην και Ανδρέα, τους είπα λίγο ανάποδα, αυτοί άφησαν κάποιες φυσικές και νόμιμες και ευλογημένες εξαρτήσεις. Ψαράδες ήσαν. Τι ωραίο επάγγελμα! Είχαν οικογένειες. Τον πατέρα τους, τη μάνα τους είχαν… Άφησαν όμως τα σύνεργά τους, συγνώμη ήσαν εξαρτώμενοι από όλα αυτά. Αλλά εδώ έχομε κάτι καταπληκτικό με τους μαθητάς αυτούς, τα δύο ζεύγη των μαθητών. Να δημιουργούν μία προοδευτική απεξάρτηση ακόμη κι από αυτές τις φυσικές και ευλογημένες εξαρτήσεις, για να μεταφερθούμε σε μία και μόνη εξάρτηση, τον Χριστό. Τα άφησαν όλα. Τα δίχτυα, το πλοίο και τον πατέρα, το επάγγελμα, τα άφησαν όλα. Ο Κύριος τους είπε: «Ελάτε να σας κάνω αλιείς ανθρώπων». Αυτό έκαναν οι μαθηταί. Δηλαδή απηλλάγησαν από τις εξαρτήσεις, θα το πω άλλη μία φορά, τις φυσικές και νόμιμες και ευλογημένες, για να δεχθούν μία άλλη εξάρτηση. Έτσι ο Κύριος, ξαναγυρίζει τον άνθρωπο στην πρώτη, την αρχέγονη, την παραδεισία εξάρτηση.

     Αγαπητοί, η σημερινή ευαγγελική περικοπή, με μία εικόνα τόσο απλή και φυσική, μας έδειξε πώς πρέπει να κινούμεθα. Και πρώτα πρώτα πρέπει να σπάσουμε κάθε δαιμονική εξάρτηση. Τα πάθη πρέπει να φύγουν. Μετά να σπάσομε, όσο τούτο είναι επιτρεπτό φυσικά, γιατί ζούμε εις τον παρόντα κόσμο, κάθε φυσική εξάρτηση, πραγμάτων και προσώπων· που μπορούν να μας εμποδίσουν στο παρακάτω βήμα. Η νηστεία, σκεφτήκατε ποτέ ότι είναι μία άσκησις που προσπαθεί να μας απαλλάξει, να μας κάνει περισσότερο ανεξάρτητους του φαινομένου που λέγεται κοιλία και γαστριμαργία; Η ξενιτεία, δηλαδή το να πω, θα βρεθώ μακριά από τους ανθρώπους μου και την πατρίδα μου. Κάποτε μπορεί να είναι τροπική. Αλλά κυρίως είναι τοπική. Πρέπει να είναι και τροπική και τοπική, αν το θέλετε. Τι είναι παρακαλώ η ξενιτεία; Μία θαυμασία άσκησις απεξαρτητοποιήσεως.

     Αλλά δεν σταματούμε εδώ. Πρέπει να προχωρήσουμε στην όσο το δυνατόν περισσότερα μας εξάρτηση από την Κύριον. Το καθημερινό μάννα που έπεφτε στην έρημο, το ενθυμείσθε; Αυτό θέλει να διδάξει. Δεν έριχνε μάννα ο Κύριος για πολλές μέρες. Κάθε μέρα. Σήμερα. Όποιος μάζευε περισσότερο, σκουλήκιαζε την άλλη μέρα. Πλην το μάννα της Παρασκευής πριν το Σάββατο. Εκείνο δεν σκουλήκιαζε. Γιατί; Ήθελε αυτό να διδάξει ο Κύριος. Ότι ο άνθρωπος πρέπει να μένει ανεξάρτητος ακόμη και από τη φυσική του τροφή! Θα σου τη δώσει ο Κύριος. Θα σου τη δώσει. Γιατί εκεί πρέπει, εκεί πρέπει να έχεις την εξάρτησή σου. Τι είπε ο Κύριος εις τον διάβολον; Είναι γραμμένο στο Δευτερονόμιο: «Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος». Και όλη αυτή η διαδικασία, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία διαρκής πορεία προς την ελευθερία. Η δε ελευθερία, όπως την θέλει το Ευαγγέλιον. Εξάλλου, αυτό σημαίνει, αγαπητοί, απελευθέρωσις και σωτηρία. Και ο Χριστός γι΄αυτό λέγεται Λυτρωτής και Σωτήρας.

             ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο, μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_531.mp3

Άγιος Ιωάννης ο Ρώσσος: Ο θαυματουργός πολύπαθος άνθρωπος του Θεού

Άγιος Ιωάννης ο Ρώσσος: Ο θαυματουργός πολύπαθος άνθρωπος του Θεού

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - Καθηγητού

      Η εμφάνιση αγίων στην Εκκλησία μας σε κάθε εποχή είναι το μόνιμο θαύμα. Ουδέποτε υπήρξε εποχή στη δισχιλιόχρονη πορεία της Εκκλησίας μας που να μην έχει εμφανιστεί άγιος. Όπως σε κάθε εποχή, έτσι και στους νεώτερους και σύγχρονους καιρούς αναδεικνύει ο Θεός αγίους για τη δόξα τη δική Του και τον αγιασμό και την αρωγή των πιστών. Ένας από τους νέους λαοφιλείς αγίους της Εκκλησίας μας είναι και ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσσος.

    Ήταν Ρώσσος στην καταγωγή και είχε γεννηθεί στη Ν. Ρωσία, τη σημερινή Ουκρανία, στα 1690 από ευσεβή οικογένεια. Κατατάχτηκε στον ρωσικό στρατό να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία, όταν η πατρίδα του βρισκόταν σε πόλεμο με την Τουρκία (1711-1718). Ο νεαρός Ιωάννης πολεμούσε με ηρωισμό στον αυτοκρατορικό στρατό, ο οποίος είχε υποστεί ταπεινωτικές ήττες από τα ακατάβλητα τουρκικά στρατεύματα. Στη μάχη ανακατάληψης του Αζώφ πιάστηκε αιχμάλωτος, μαζί με χιλιάδες άλλους συμμαχητές του και οδηγήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, εν μέσω εξευτελισμών. Από εκεί προωθήθηκε στην Καισάρεια της Καππαδοκίας, στο χωριό Προκόπιο, όπου δόθηκε στην κατοχή ενός  Αγά, ο οποίος ηγείτο στρατοπέδου Γενιτσάρων. Εν μέσω πρωτοφανών εξευτελισμών και σκληρών βασανιστηρίων του ανατέθηκε να περιποιείται τα ζώα και να μένει μαζί τους στους βρώμικους από τις κοπριές στάβλους.

       Ο ίδιος, έχοντας ακράδαντη πίστη στο Χριστό, θεωρούσε την παραμονή του στο στάβλο ως ευλογία, θυμίζοντάς του ότι και ο Λυτρωτής μας γεννήθηκε σε στάβλο. Επίσης δεχόταν με πλήρη ανεξικακία τις ταπεινώσεις και τα βασανιστήρια των βαρβάρων αλλοθρήσκων. Πρότυπό του ο Χριστός, ο οποίος συγχώρησε τους σταυρωτές Του! Όταν τον ξυλοκοπούσαν, τον άφηναν νηστικό για μέρες και τον ταπείνωναν, ψιθύριζε τον λόγο του αποστόλου Παύλου: «ποιος μπορεί να με χωρίσει από την αγάπη του Χριστού μου; Θλίψις ή στενο­χώρια ή διωγμός ή γυμνότης ή αιχμαλωσία;» (Ρωμ.8,35). Εκτελούσε με πρωτοφανή προθυμία τις αγγαρείες που τον υπέβαλλαν οι απάνθρωποι άνθρωποι του Αγά. Απορούσαν με την υπομονή, την καλοσύνη και την ανεξικακία του και γι’ αυτό άρχισαν να μαλακώνουν την θηριωδία τους, να του δείχνουν μια κάποια συμπάθεια και να τον αποκαλούν «βελή», δηλαδή άγιο! Μάλιστα επέτρεψε ο Θεός να δείξει την εύνοιά Του προς τον ευσεβή Ιωάννη με ένα ασυνήθιστο θαύμα. Κάποτε ο Αγάς αφέντης του είχε ταξιδέψει στην Μέκκα της Αραβίας για προσκύνημα. Εκεί έλαβε ανεξήγητα ένα πιάτο ζεστό φαγητό σε πιάτο που έφερε το οικόσημό του. Όταν επέστρεψε στο Προκόπιο εξέτασε την υπόθεση και αποκαλύφτηκε ότι του το έστειλε θαυματουργικά ο Ιωάννης!

        Από τότε σταμάτησαν τα βασανιστήρια. Του προτάθηκε να φύγει από το στάβλο, αλλά εκείνος αρνήθηκε και παρέμεινε εκεί προσευχόμενος μέρα και νύχτα. Ζητούσε κρυφά και κοινωνούσε των Αχράντων Μυστηρίων. Στις 27 Μαΐου του 1730 έστειλε μήνυμα στον ιερέα του χωριού να τον κοινωνήσει. Ο ιερέας του έστειλε τη Θεία Κοινωνία κρυμμένη σε ένα μήλο, που είχε κουφώσει, φοβούμενος τους Τούρκους. Κοινώνησε και παρέδωσε ήρεμα το πνεύμα του στο Χριστό, που τόσο είχε αγαπήσει και μιμηθεί στη σύντομη ζωή του.

       Οι Χριστιανοί του Προκοπίου ζήτησαν το σώμα του αγίου και το έθαψαν με μεγάλες τιμές. Στην κηδεία του έλαβαν μέρος και πολλοί Αρμένιοι και Τούρκοι, οι οποίοι είχαν μάθει για την αγία ζωή του.

       Το 1733 ο ευλαβής ιερέας που κοινωνούσε τον άγιο Ιωάννη και ήξερε για τα μαρτύριά του, τον είδε στον ύπνο του, ο οποίος του αποκάλυψε πως το σώμα του δεν υπέστη φθορά και του ζήτησε να κάνουν εκταφή και να το έχουν μαζί τους στους

αιώνες για ευλογία και προστασία. Ο ιερέας δίστασε και τότε ένα ουράνιο φως είχε καλύψει τον τάφο και μια πύρινη στήλη ανέβαινε στον ουρανό. Οι πιστοί άνοιξαν τον τάφο και βρήκαν όντως απόλυτα άφθορο το σώμα του Ιωάννη, αν και είχαν περάσει τριάμισι χρόνια από την ταφή του, να ευωδιάζει! Το μετέφεραν με ευλάβεια και τιμές στο ναό τους χωριού, όπου άρχισαν νε επιτελούνται θαύματα σε Χριστιανούς και αλλοθρήσκους.

      Λίγο αργότερα σε σύρραξη του σουλτάνου με τον πασά της Αιγύπτου Ιμπραήμ, ο απεσταλμένος του σουλτάνου πασάς Οσμάν έδωσε διαταγή να καεί το ιερό λείψανο. Οι πιστοί με δάκρυα στα μάτια έβλεπαν να κατατρώνε οι φλόγες το θεοφόρο σώμα. Αλλά την άλλη μέρα, και ενώ είχε «χωνέψει» η φωτιά, βρήκαν το τίμιο λείψανο και πάλι άφθορο, απλά μαυρισμένο! Οι φλόγες το σεβάστηκαν! Το τοποθέτησαν σε αργυρή λάρνακα και εκείνο άρχισε και πάλι να κάνει θαύματα σε χριστιανούς και μουσουλμάνους!

      Κατά τη μικρασιατική καταστροφή του 1922 οι ευσεβείς κάτοικοι του Προκοπίου πήραν μαζί τους το ιερό λείψανο και το μετέφεραν με μύριους κινδύνους και περιπέτειες στην Ελλάδα. Από το λιμάνι της Μερσίνας μεταφέρθηκε στη Χαλκίδα, με έξοδα της ευσεβούς οικογένειας Παπαδόπουλου. Έμεινε εκεί ως το 1925, οπότε μεταφέρθηκε οριστικά στο Νέο Προκόπιο της Εύβοιας. Το 1930 θεμελιώθηκε περικαλλής ναός προς τιμή του. Εκεί παραμένει το τίμιο σκήνωμά του μέχρι σήμερα, σε βαρύτιμη λάρνακα και μαρμάρινη περίτεχνη θολωτή βάση.

        Το Νέο Προκόπιο Ευβοίας είναι ένα από τους πλέον δημοφιλείς προορισμούς χιλιάδων πιστών από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, κι αυτό διότι μαρτυρούνται άπειρα θαύματα από τον άγιο Ιωάννη. Καραβάνια προσκυνητών καταφθάνουν καθημερινά, να περάσουν μπροστά από τη λάρνακα του αγίου. Να τον προσκυνήσουν. Να τον παρακαλέσουν για τα προβλήματά τους ή να τον ευχαριστήσουν για τα επιτελούμενα θαύματά του!